οίκτος δέν περίσευε

γιά σένα από τά παιδιά σου.

Κατηναλώθη

διά τήν  σκληρή τους επιβίωση.

***

Ζ. Λαδά-Βαρβαρέσου

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 26/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Ζ. Λαδά-Βαρβαρέσου: ΜΙΚΡΟΙ ΣΤΙΧΟΙ appeared first on Odusseia.

Το θέμα που διαπραγματευόταν η παράσταση ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό: Η μετανάστευση των Ελλήνων στην Αμερική στις αρχές του 20ου αιώνα. Οπότε και οι προσδοκίες μου, οφείλω να ομολογήσω, δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλές. Κυρίως λόγω του ότι το έργο το ανέβαζε μία ερασιτεχνική ομάδα της επαρχίας. Διαψεύστηκα πανηγυρικά! Η υψηλή ερμηνευτική-υποκριτική δυνότητα που επέδειξαν οι ηθοποιοί (Αμαλία Νεοφυτου ως Ελέγκω, Χαράλαμπου Αβδούλου ως Δημοσθένης και Πήτερ Αραβαντινού ως Θείος της Ελέγκως) σε συνδυασμό με την εξαιρετική σκηνοθετική επιμέλεια του κ. Σταύρου Παπαδάτου, ανέδειξαν ένα οπτικό-ακουστικό θέαμα που δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτε από εκείνο των παραστάσεων που ανεβαίνουν από επαγγελματικές σκηνές στην Αθήνα. Συγκεκριμένα, το έργο “παιζότανε” σε δύο διαφορετικούς τόπους. Από την μία πλευρά της σκηνής- το Πιτσιμπούργκο της Αμερικής- όπου κυριαρχούσε η διάχυτη νοσταλγία για την προηγούμενη πατρίδα και την σύζυγο που έμεινε πίσω, σε συνδυασμό με το σκληρό αγώνα για την επιβίωση στην νέα πατρίδα. Από την άλλη πλευρά της σκηνής – Χίος-  υπήρχε η προσμονή για ένα νέο μέλλον και η στωική υπομονή στις δυσκολίες της ζωής στην ελληνική επαρχία των αρχών του 20ου αιώνα.

Το φινάλε ήταν συγκλονιστικό και ιδιαίτερα συγκινητικό: Δύο ψυχές που ενώθηκαν και αγαπήθηκαν για λίγο, χωρίστηκαν,  μόνο και μόνο για να ξαναενωθούν εκεί όπου όλες οι ψυχές στο τέλος αγαλλιάζουν και ταυτόχρονα, μαρτυρά μία από της πιο σκληρές αλήθειες: Για αυτό που θέλουμε περισσότερο από όλα στη ζωή μας, υπάρχει και ένα βαρύ τίμημα που πρέπει να πληρωθεί.

Κλείνω αυτή την κριτική μου λέγοντας πως ελπίζω να δούμε σύντομα και άλλες καταπληκτικές παραστάσεις να ανεβαίνουν από το “Τρίτο Κουδούνι” και να γίνονται συχνότερα τέτοιες δράσεις στην επαρχία, γιατί πραγματικά χρειάζονται.

Γιώτης Κ.

(Θεατρικός συγγραφέας – Μεταφραστής)

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 25/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Μία κριτική για την παράσταση “Πιτσιμπούργκο” της Σωτης Τριανταφύλλου appeared first on Odusseia.

Ο λόγιος από την Κωνσταντινούπολη Μιχαήλος Αποστόλης, που εγκαταστάθηκε μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης στoν ενετοκρατούμενο Χάνδακα, ανέπτυξε πολύπλευρη κωδικογραφική και φιλολογική δραστηριότητα στο νησί και δημιούργησε έναν πόλο φιλολογικής και κωδικογραφικής παράδοσης με εκπαιδευτική δράση και συνεργασίες με λόγιους της εποχής.

Η 3η διάλεξη θα δοθεί στις 27 Μαΐου 2026 από τη Δρ Marie Cronier, Ερευνήτρια στο Κέντρο Μελέτης της Ιστορίας των Κειμένων (Institut de Recherche et d’Histoire des Textes, Section Grecque, IRHT/CNRS) στο Παρίσι, με τίτλο «Η σημασία της Κρήτης στην παράδοση των αρχαίων ελληνικών κειμένων κατά το 2ο μισό  του 15ου αιώνα».

Η διάλεξη θα διεξαχθεί διαδικτυακά και μπορείτε να την παρακολουθήσετε στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Time: Apr 29, May 13, May 27 2026, 06:30 PM Athens

Join Zoom Meeting : https://uoc-gr.zoom.us/j/82305821212

Meeting ID: 823 0582 1212

Οργάνωση-Συντονισμός:

•           Μαρίνα Δετοράκη (Εργαστήριο Παλαιογραφίας Πανεπιστημίου Κρήτης)

•           Βενετία Χατζοπούλου (ΕΒΕ)

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 25/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Κρήτες Κωδικογράφοι: γύρω από τον Μιχαήλ Αποστόλη – 3η Διάλεξη appeared first on Odusseia.

Απάντηση για το ενδεχόμενο επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα απέστειλε το Βρετανικό Μουσείο μετά το αίτημα της ΕΡΤ, με αφορμή τη νέα συζήτηση στη UNESCO.

Εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου δήλωσε ότι «οι συζητήσεις με την Ελλάδα για μια “Συνεργασία για τον Παρθενώνα” συνεχίζονται και είναι εποικοδομητικές».

Πρόσθεσε ότι το Μουσείο θεωρεί πως «μια τέτοια μακροπρόθεσμη συνεργασία θα πετύχει τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στη δυνατότητα να μοιράζονται τα σημαντικότερα εκθέματα με κοινό σε όλο τον κόσμο και στη διατήρηση της ακεραιότητας της εξαιρετικής συλλογής του Μουσείου».

Το Βρετανικό Μουσείο δεν σχολίασε ειδικά ούτε τη νέα συζήτηση στη UNESCO ούτε την τουρκική παρέμβαση σχετικά με το οθωμανικό φιρμάνι.

Η απάντηση του Μουσείου

Discussions with Greece about a Parthenon Partnership are on-going and constructive.   

We believe that this kind of long term partnership would strike the right balance between sharing our greatest objects with audiences around the world, and maintaining the integrity of the incredible collection we hold at the museum. 

Η Τουρκία αδειάζει τους Βρετανούς – Δεν υπάρχει φιρμάνι που να νομιμοποιεί την απόσπασή τους

Στην  25η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της Unesco για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP), που ολοκλήρωσε σήμερα της εργασίες της, συζητήθηκε το θέμα της οριστικής επιστροφής και της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα,  το οποίο  βρίσκεται σταθερά στην ημερήσια διάταξη της Επιτροπής, από το 1984.

Η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε αναλυτικά και εμπεριστατωμένα το  ιστορικό  της υπόθεσης, τις θέσεις της Ελλάδας για το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα και τόνισε εμφατικά το δίκαιο αίτημα της επιστροφής και της επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η επιχειρηματολογία της ελληνικής πλευράς εστίασε στο γεγονός ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν από τον Λόρδο Έλγιν παράνομα, πριν καταλήξουν στο Βρετανικό Μουσείο, στην απουσία φιρμανιού και σχετικών σουλτανικών εγγράφων, στις καταστροφικές συνέπειες που είχαν στην διατήρησή στους τόσο η βίαιη απόσπασή τους όσο και οι μετέπειτα άστοχες επεμβάσεις, καθώς και στην έλλειψη σεβασμού στον τρόπο που αντιμετωπίζει το Βρετανικό Μουσείο τα αριστουργήματα του Φειδία ακόμη και σήμερα.

Παράλληλα ενημέρωσε τα μέλη της Επιτροπής για τις διαρκείς προσπάθειες της ελληνικής πλευράς, ώστε να βρεθεί λύση στο μακροχρόνιο αυτό ζήτημα, σε εφαρμογή των Συστάσεων και της Απόφασης που έχουν υιοθετηθεί  από την Επιτροπή, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα η επιθυμητή πρόοδος, λόγω της  εμμονής της Βρετανικής πλευράς στο θέμα του δανεισμού ως βάση για μία πιθανή λύση.

Μεταξύ άλλων η ελληνική αντιπροσωπεία ανέδειξε το γεγονός ότι η Βρετανική Κυβέρνηση επιχείρησε πρόσφατα, και μάλιστα παρακάμπτοντας το Κοινοβούλιο, να εξαιρέσει 16 Εθνικά Μουσεία -μεταξύ αυτών και το Βρετανικό Μουσείο- από την εφαρμογή σε αυτά δύο κεφαλαίων (15 και 16) του Νόμου περί Ιδρυμάτων (CharitiesAct 2022), σύμφωνα με τα οποία τα Μουσεία θα μπορούσαν για ηθικούς λόγους να προβούν σε επιστροφές αντικειμένων από τις συλλογές τους στις χώρες προέλευσης. Τόνισε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα και οι συμβολισμοί, που αυτά ενέχουν, αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και της  ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.

Τέλος, κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να αποδείξει εμπράκτως την βούλησή του να συμμορφωθεί με τις συστάσεις και τις αποφάσεις της της Επιτροπής.

Το Ηνωμένο Βασίλειο κατά την δική του τοποθέτηση επέμεινε  στις πάγιες θέσεις του για το θέμα, επαναλαμβάνοντας ότι νομίμως αποκτήθηκαν και ότι το νομοθετικό πλαίσιο που υπάρχει δεν επιτρέπει την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Τόνισε ότι η επισκεψιμότητα του Μουσείου τα καθιστά προσβάσιμα σε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας και τα επιχειρήματα της έτυχαν θερμής υποδοχής από την πλειοψηφία των Κρατών –Μελών της Διακυβερνητικής Επιτροπής (Ιταλία, Κολομβία, Βραζιλία, Αζερμπαϊτζάν, Κίνα, Τσεχία, Αίγυπτος, Πολωνία, Γουατεμάλα, Μπουρκίνα Φάσο, Λιβύη, Ιράν, Ζάμπια) αλλά και από Κράτη – Παρατηρητές (Κύπρος, Τουρκία, Μπαχρέιν, Νιγηρία, Λίβανος, Μεξικό και Μαυριτανία). Όλα τα κράτη υποστήριξαν σθεναρά το αίτημα της Ελλάδας και ζήτησαν εμφατικά την συνέχιση της προσπάθειας για την επίλυση του ζητήματος, την επιστροφή και την επανένωση των Γλυπτών στην Ελλάδα.

Για μία ακόμη φορά η Τουρκία τόνισε ότι δεν υπάρχει κανένα σουλτανικό έγγραφο ή φιρμάνι, που να νομιμοποιεί την απόσπαση των Γλυπτών από το μνημείο και την απόκτηση τους από τον Λόρδο Έλγιν, ενώ  κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να μην χρησιμοποιεί στο εξής την ύπαρξη του φιρμανιού ως επιχείρημα σε όλα τα διεθνή διακυβερνητικά fora.

Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε  Σύσταση, το κείμενο της οποίας, μεταξύ άλλων

    Παραπέμπει στις προηγούμενες συστάσεις και  τις  Αποφάσεις της,

    Σημειώνει ότι η Ελλάδα καλεί το Η.Β. να συνεργαστούν για την επανένωση των Γλυπτών και την μόνιμη έκθεσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.

    Αναγνωρίζει, για πρώτη φορά, ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.

    Εκφράζει την  βαθιά της ανησυχία για το γεγονός ότι η επίλυση του θέματος παραμένει σε εκκρεμότητα  για μεγάλο διάστημα.

    Καλεί για μία ακόμη φορά τις δύο πλευρές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες τους για την επίλυση της διαφοράς λαμβάνοντας υπόψη τις  ιστορικές, πολιτιστικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις του θέματος.

    Καλεί τον Γενικό Διευθυντή της UNESCO να βοηθήσει να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες συναντήσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου με σκοπό  την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής λύσης στο θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα.

    Αποφασίζει να ενταχθεί το ζήτημα των Γλυπτών στην ατζέντα της 26ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής.

ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 24/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Νέα απάντηση του Βρετανικού Μουσείου με αφορμή την νέα συζήτηση στην UNESCO για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα / Η Τουρκία “αδειάζει” τους Βρετανούς appeared first on Odusseia.

Το Παλάτι των Δεσποτών, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στον ελλαδικό χώρο, άνοιξε τις πύλες του – μετά από 42 χρόνια εργασιών αναστήλωσης και ανάδειξης – στο ελληνικό και διεθνές κοινό, πλήρως αποκατεστημένο παρουσία του πρωθυπουργού.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εγκαινίασε τα έργα προστασίας και ανάδειξης της Καστροπολιτείας του Μυστρά και των Μουσειακών Εκθέσεων στο Παλάτι των Δεσποτών, με παρούσα την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Τα έργα αφορούν στην αναβάθμιση των διαδρομών επίσκεψης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα των εμποδιζόμενων ατόμων, στη θωράκιση του μνημείου από τον κίνδυνο των πυρκαγιών με την εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος υδροδότησης και πυρόσβεσης, στην ολοκληρωμένη προστασία σημαντικών εκκλησιών με τις συστηματικές εργασίες συντήρησης των δομικών στοιχείων και του ζωγραφικού τους διακόσμου, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση μιας κομβικής και πολυετούς επένδυσης στην πολιτιστική κληρονομιά της Λακωνίας.

Η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη εξήγησε πως «από το 2019, το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων στον αρχαιολογικό χώρο, με στόχο την προστασία, την αποκατάσταση και τη δημιουργία υποδομών εξυπηρέτησης. Είμαστε χαρούμενοι και περήφανοι γιατί οι παρεμβάσεις αυτές εξασφαλίζουν: Τη μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα για τους εμποδιζόμενους συνανθρώπους μας με τον ανελκυστήρα στο Παλάτι. Τη θωράκιση του μνημείου από τον κίνδυνο των πυρκαγιών με την εγκατάσταση σύγχρονου συστήματος πυρόσβεσης. Την ολοκληρωμένη προστασία σημαντικών εκκλησιών με εργασίες συντήρησης του ζωγραφικού τους διακόσμου. Τη βιώσιμη ανάπτυξη με την εκπόνηση ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης της Καστροπολιτείας, διασφαλίζοντας το ανεκτίμητο πολιτιστικό κεφάλαιο και τον φυσικό πλούτο της».

Η υπουργός Πολιτισμού τόνισε πως το Παλάτι των Δεσποτών αποτελεί αισίως τον 30ό νέο ή ριζικά αναμορφωμένο μουσειακό χώρο, που το Υπουργείο Πολιτισμού αποδίδει στα επτά χρόνια της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και συμπλήρωσε πως «αποδεικνύεται έμπρακτα ότι η Κυβέρνησή μας παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην αντίληψη ότι ο Πολιτισμός δεν αποτελεί μια στατική έννοια, περιορισμένη στη διατήρηση του παρελθόντος, αλλά κρίσιμο στρατηγικό πόρο και δυναμικό πολλαπλασιαστή αξίας για την κοινωνία και την ανάπτυξη. Με αυτή τη στρατηγική αντίληψη υλοποιούμε τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη πολιτική επενδύσεων στον Πολιτισμό που έχει γνωρίσει η χώρα, οι οποίες δημιουργούν θέσεις εργασίας και ενισχύουν την τοπική επιχειρηματικότητα… Σήμερα, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στον ελλαδικό χώρο ανοίγει ξανά τις πύλες του αποκατεστημένο, αναγνώσιμο και εκθεσιακά λειτουργικό. Το Παλάτι αποτελεί το σημαντικότερο κοσμικό μνημείο της Καστροπολιτείας. Η σύνθετη οικοδομική του ιστορία αποτυπώνει με ενάργεια τη μετάβαση από τη φραγκική στη βυζαντινή κυριαρχία και την εξέλιξη του Δεσποτάτου του Μορέως. Οι πτέρυγες των Καντακουζηνών και των Παλαιολόγων, οι χώροι διοίκησης και η επιβλητική αίθουσα του Θρόνου συγκροτούν ένα εξαιρετικό αρχιτεκτονικό σύνολο, που αποτυπώνει τη λειτουργική ιεράρχηση της εξουσίας της ύστερης βυζαντινής αριστοκρατίας».

Τέλος, η Λίνα Μενδώνη ανέφερε: «Σήμερα, το Παλάτι αποδίδεται στο κοινό ως ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, γνώσης και εμπειρίας. Σε αυτή τη νέα προσέγγιση εντάσσονται η μόνιμη έκθεση με τίτλο “Ηγεμονικά αφηγήματα”, καθώς και δύο ακόμη σημαντικές εκθέσεις. Η πρώτη, “Στα σαράγια της βασιλοπούλας”, φωτίζει τη διαχρονική πρόσληψη του Μυστρά από την ευρωπαϊκή διανόηση. Η δεύτερη, “Στο φως της Αυλής.

Το Παλάτι αποτελεί τον 30ό μουσειακό και εκθεσιακό χώρο που αποδίδεται από το υπουργείο Πολιτισμού από το 2019, ενισχύοντας τη σύνδεση των κορυφαίων μνημείων μας με την κοινωνία και τη βιώσιμη ανάπτυξη Από το 2019, το Υπουργείο Πολιτισμού σχεδίασε και έθεσε σε εφαρμογή ένα ολιστικό στρατηγικό σχέδιο για την εσαεί προστασία και διατήρηση του Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, κινούμενο σε τρεις σύγχρονους άξονες: την προστασία από την κλιματική κρίση, την καθολική προσβασιμότητα και την ενσωμάτωση έξυπνων ψηφιακών τεχνολογιών.

Το Παλάτι αποτελεί το σημαντικότερο κοσμικό μνημείο της Καστροπολιτείας. Η σύνθετη οικοδομική του ιστορία αποτυπώνει με ενάργεια τη μετάβαση από τη φραγκική στη βυζαντινή κυριαρχία και την εξέλιξη του Δεσποτάτου του Μορέως.

Στο πλαίσιο της θωράκισης του χώρου έναντι της κλιματικής αλλαγής, ολοκληρώθηκε ένα σύγχρονο δίκτυο πυρόσβεσης, στην Άνω και Κάτω Χώρα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παράλληλα, για την εξασφάλιση της καθολικής προσβασιμότητας, αποκαταστάθηκε ο Κεντρικός Λιθόστρωτος Οδικός Άξονας που συνδέει την Κάτω με την Άνω Πόλη, ο οποίος διευκολύνει την κίνηση των επισκεπτών και επιτρέπει την πρόσβαση σε οχήματα έκτακτης ανάγκης. Για την ισότιμη πρόσβαση στο Παλάτι των Δεσποτών, εγκαταστάθηκε σύγχρονο εξωτερικό αναβατόριο ΑμεΑ, στη νοτιοδυτική πτέρυγα των Παλαιολόγων. Ο Μυστράς έχει ενταχθεί, από το 2022, στο καινοτόμο πρόγραμμα «Βιοποικιλότητα και Αρχαιολογικοί Χώροι», αναδεικνύοντας το φυσικό περιβάλλον ως αναπόσπαστο μέρος του ιστορικού τοπίου. Η νέα  ολιστική προσέγγιση μετατρέπει το Παλάτι από ένα στατικό αρχιτεκτονικό κατάλοιπο σε έναν ζωντανό χώρο βιωματικής μάθησης και εμπειρίας.

Οι εκθέσεις

Η μόνιμη φυσική και ψηφιακή έκθεση «Ηγεμονικά αφηγήματα» συγκροτεί ένα συνεκτικό ερμηνευτικό πλαίσιο, αναδεικνύοντας, στη διαχρονία, τον ρόλο των αυτοκρατορικών οικογενειών στη διοίκηση και την πνευματική ακμή του Μυστρά.

Την περιήγηση πλαισιώνουν δύο περιοδικές εκθέσεις. Η πρώτη, με τίτλο «Στα σαράγια της βασιλοπούλας», φωτίζει τη διαχρονική πρόσληψη και τη γοητεία που ασκούσε ο Μυστράς στην ευρωπαϊκή διανόηση, από τον 15ο έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Η δεύτερη, με τίτλο «Απείκασμα ενδόξου περιβολής», φιλοξενείται στην επιβλητική Αίθουσα του Θρόνου και εστιάζει στην ένδυση ως σύμβολο ισχύος και κοινωνικής ταυτότητας. Η έκθεση αυτή περιλαμβάνει χειροποίητες ενδυμασίες της παλαιολόγειας αυλής, εμπνευσμένες από τη βυζαντινή εικονογραφία, οι οποίες δημιουργήθηκαν από τη μοναστική αδελφότητα της Παντάνασσας, με την πολύτιμη συνδρομή του ενδυματολογικού τομέα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 22/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA, Μαγδαληνή Ντούκα Μοντεσάντου

The post Παλάτι των Δεσποτών: Το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανάκτορο στην Ελλάδα appeared first on Odusseia.

εκδόσεις Όμηρος στο καφέ ΦΙΛΙΟΝ.

Οι Εκδόσεις Όμηρος παρουσίασαν με μεγάλη επιτυχία και προσέλευση προσωπικοτήτων του πνεύματος και των τεχνών το νέο βιβλίο «Γράμματα σε έναν Σμηνίτη», την έκδοση που φέρνει στο φως ανέκδοτες επιστολές του ποιητή Ντίνου Χριστιανόπουλου προς τον εικαστικό και λογοτέχνη Κώστα Ευαγγελάτο.

Πρόκειται για ένα πολύτιμο αρχειακό και λογοτεχνικό τεκμήριο, που αποκαλύπτει μια άγνωστη πτυχή της προσωπικότητας και της γραφής του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Μέσα από τις επιστολές, αναδύεται ένας λόγος άμεσος, εξομολογητικός και συχνά αιχμηρός, φωτίζοντας τη σχέση των δύο δημιουργών, αλλά και το ευρύτερο πνευματικό και καλλιτεχνικό τοπίο της εποχής.

Τα «Γράμματα σε έναν Σμηνίτη» δεν αποτελούν μόνο μια καταγραφή προσωπικής επικοινωνίας, αλλά και έναν διάλογο υψηλής αισθητικής και στοχασμού, όπου η ποίηση, η τέχνη και η ζωή συναντώνται με ειλικρίνεια και ένταση. Οι επιστολές αυτές, που για χρόνια παρέμεναν αδημοσίευτες, έρχονται σήμερα να εμπλουτίσουν τη βιβλιογραφία γύρω από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο και να προσφέρουν στο αναγνωστικό κοινό μια σπάνια εμπειρία ανάγνωσης,

συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση και διάδοση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Στην πρώτη βιβλιοπαρουσίαση που πραγματοποιήθηκε στο καφέ Φίλιον, στο Κολωνάκι χαιρετισμό στους εκλεκτούς παριστάμενους έκαναν ο Θέμης Ροδαμίτης, υπεύθυνος των εκδηλώσεων του Φίλιον και ο Θεοφάνης Λ. Παναγιωτόπουλος, Εκδότης, Συγγραφέας, Θεολόγος. Στη  συνέχεια μίλησαν  αναλυτικά και διεξοδικά  για τις ανέκδοτες επιστολές-ντοκουμέντα της έκδοσης η

Σοφία Μωραΐτη – Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Ε.Κ.Π.Α., Γενική Γραμματέας της Εθνικής Εταιρείας των Ελλήνων Λογοτεχνών και της Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας, Κοσμήτορας του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός». Η κ. Μωραίτη ανέλυσε με εμπεριστατωμένη διεισδυτική προσέγγιση και ευαισθησία το σώμα των επιστολών του Χριστιανόπουλου και την ιδιότυπη σκιαγράφηση των απόψεων του περί ζωής και εκφραστικής διαδικασίας που διατυπώνει επιγραμματικά σε αυτές. Ο Κώστας Ευαγγελάτος – Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Performer, Θεωρητικός της τέχνης, αναφέρθηκε στις φιλικές συναντήσεις, τις συνομιλίες περί τέχνης και την αλληλογραφία του με τον σπουδαίο ποιητή της θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της θητείας του ως μετεωρολόγος στην Καλαμάτα, αλλά και των μετέπειτα εικαστικών και θεωρητικών σπουδών του στη Νέα Υόρκη.

Η Χρύσα Νικολάκη, Συγγραφέας, Βιβλικοκριτικός, συντόνισε την όλη εκδήλωση και την διαλεκτική, εκτενή και ενδιαφέρουσα συζήτηση που ακολούθησε σε ατμόσφαιρα πνευματικής μέθεξης .

Ο ιστορικός τέχνης, συγγραφέας, τεχνοκριτικός Λεόντιος Πετμεζάς έχει επισημάνει μεταξύ άλλων για το νέο βιβλίο: «….Στις σελίδες του βιβλίου επισημαίνονται τα επιτεύγματα μιας σπάνιας πέννας, που καθώς υπηρετούν την προσωπική αποστολή τους, παράλληλα απασχολούν την σκέψη και την προσοχή του αναγνώστη, με τις κοινές ζωτικές αλήθειες τους. Η θεαματική πνευματική ιχνηλασία πηγάζει από την ευαισθησία του γράφοντος και επιζητεί την ισότητα στην καθολικότητα του εποικοδομητικού διαλόγου με ανθρώπινα, γνήσια και πηγαία συναισθήματα προς τον νεαρό τότε ποιητή και εικαστικό Κώστα Ευαγγελάτο. Οι εφέσεις του Ντίνου Χριστανόπουλου υλοποιούν μια αντιπροσωπευτική εικόνα καθαρότητας. Ενδυναμώνει τις αντιστοιχίες και τις ακολουθίες των αντιλήψεων μιας άλλης εποχής που ξαναγίνονται αποφασιστικά σύγχρονες και επίκαιρες.”

(Πληροφορίες: e-mail: omirosekdoseis@gmail.com, τηλ.: 6986518225 και Κ. Ευαγγελάτος 6944621286.)

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 22/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Επιτυχημένη βιβλιοπαρουσίαση του νέου βιβλίου «ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΣΜΗΝΙΤΗ» appeared first on Odusseia.

1.Τα Ιόνια νησιά ή Επτάνησα[2] είναι η παντοτινή πύλη Ανατολής και Δύσης, ένας στρατηγικό σταυροδρόμι, ένας κόσμος ολόκληρος Κάθε νησί έχει την δική του σημαντική ιστορία ,είναι ένα ξεχωριστό σημείο αναφοράς. Τα Επτάνησα, γέφυρα και μεθοριακή γραμμή ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, κατά τη μακρόχρονη βενετική κυριαρχία(1238-1797)και την Γαλλοκρατία(1797-1799,1807-1815), ήλθαν σε επαφή με το ευρωπαϊκό πνεύμα τρις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και οικειοποιήθηκαν τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, διατηρώντας όμως την ελληνική παράδοση, τη γλώσσα και τη θρησκεία. Εκεί ιδρύθηκες το πρώτο Ελληνικό Κράτος, η «Επτάνησος Πολιτεία» με συντελεστή  τον μέγιστο Έλληνα τον Ιωάννη Καποδίστρια.

2.Στις 5 Νοέμβριου 1815, η Αγγλία και η Ρωσία υπογράφουν στο Παρίσι ειδική συνθήκη, σύμφωνα με την οποία τα Επτάνησα τίθενται υπό την «προστασία της Αγγλίας» με την ονομασία «Ηνωμέναι Πολιτείαι των Ιονίων Νήσων». Έτσι άρχισε η «Αγγλοκρατία» στα Επτάνησα που τελείωσε με Ένωση με την Ελλάδα  το 1864 Μετά την υπογραφή της συνθήκης, (5 Νοεμβρίου 1815) η Αγγλία έστειλε διοικητή-αρμοστή στα Επτάνησα τον  στρατηγό Θ.Μαίτλαντ (Thomas Maitland), ο οποίος επέβαλε μέσα σε κλίμα ουσιαστικής κατοχής το σύνταγμα του 1817.  Αυτό το πολιτικό σχήμα, η τυπική ανεξαρτησία υπό την «προστασία» των Άγγλων, ήταν στην πραγματικότητα η πιο σκληρή αποικιοκρατία  που ανατράπηκε με τους αιματηρούς αγώνες των Επτανησίων.

3.Το κίνημα του Ριζοσπαστισμού (1848-1864).

Η Κεφαλονιά υπήρξε το λίκνο του «Ριζοσπαστικού» κόμματος. Οι επιφανέστεροι Ριζοσπάστες, Ηλίας Ζερβός-Ιακωβάτος,  Γεράσιμος Λιβαδάς, Ιωσήφ Μομφεράτος και ο Γεώργιος Τυπάλδος-Ιακωβάτος, είχαν σπουδάσει στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια απ’ όπου μετέφεραν τις καινούργιες δημοκρατικές ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης του Εθνομάρτυρα Ρήγα του Βελεστινλή και των μεγάλων διδασκάλων του Γένους. Ως κόμμα λαϊκό και επαναστατικό που ήταν το Ριζοσπαστικό, εξέφραζε τις ελπίδες του ελληνικού λαού για την εθνική ανεξαρτησία και κοινωνική δικαιοσύνη. Ο Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος, ο κυριότερος ίσως ηγέτης των Κεφαλλήνων ριζοσπαστών, μαζί με τον Ιωσήφ Μομφεράτο και τον ιερέα Παΐσιο Μεταξά, στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας του Φιλελεύθερος, που κυκλοφόρησε στις 19 Φεβρουαρίου 1849, τονίζει: « …; Θέλομεν τω όντι να γίνωμεν και ουχί να λεγώμεθα απλώς Έλληνες. Θέλομεν να ενωθώμεν εις έν έθνος, αληθώς ελεύθερον και ανεξάρτητον, μεθ’ όλης της ελληνικής φυλής». Όμως οι διανοούμενοι της Επτανήσου πήραν πάνω τους τον αγώνα

4. Η πρώτη εξέγερση, η επονομαζόμενη «εξέγερση του Σταυρού» (14 Σεπτεμβρίου 1848), η οποία κράτησε πάνω από δέκα ημέρες. πρωτοστατούσαν γνωστοί ριζοσπάστες όπως ο Ιωάννης Τυπάλδος Καπελέτος, ο ιερέας Παΐσιος Μεταξάς, ο Γεώργιος Μεταξάς Λυσέος και ο Νικόλαος Φωκάς-Ρεπούμπλικας. Όταν οι επαναστάτες εισέβαλαν στο Ληξούρι, της πορείας ηγούνταν τρεις ιερείς, οι Ματζουράτος, Κουτουφάς και Βουτσινάς, οι οποίοι κραύγαζαν το σύνθημα «Ζήτω η ελευθερία και η πατρίς». Στην εξέγερση της Σκάλας  (15-19 Αυγούστου 1949), που στρεφόταν κατά των Άγγλων, αλλά και κατά των αρχόντων, ορισμένοι από τους οποίους φονεύθηκαν από το πλήθος, και χαρακτηρίστηκε ως «Κομμούνα» της Κεφαλλονιάς, πρωτοστατούσαν οι Θεόδωρος Βλάχος, Αναστάσιος Λαμπρινάτος Μπομποτής και ο παπα-Γρηγόρης Ζαπάντης Νοδάρος, που αποκαλούνταν από τους αντιπάλους του παπα-ληστής και απαγχονίστηκε από τους Άγγλους, ενώ εξορίστηκαν οι Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος(1814-1894) και Ιωσήφ Μομφερράτος.

5. Στις 14 Νοεμβρίου 1863 στο Λονδίνο υπογράφεται η Συνθήκη της Ένωσης[3] της Επτανήσου με την Ελλάδα[4]_/ χωρίς τη συμμετοχή των Επτανησίων, αλλά και της Ελλάδος[5]. Η Συνθήκη για την Ένωση έδινε τέλος στη βρετανική κατοχή στα Επτάνησα. Η πολυπόθητη αυτή  ημέρα οφείλεται στους αιματηρούς αγώνες των Επτανησίων και ιδίως των Ριζοσπαστών για την Ένωση της Επτανήσου με τη Μητέρα Ελλάδα. Η Συνθήκη αυτή Eπέβαλε αβάστακτα βάρη στους Επτανήσιους

Οι Βρετανοί δεν χάρισαν τα επτανησία στην Ελλάδα ,δεν μπορούσαν να τα κρατήσουν άλλο μετά απο τους αγώνες του λαού και ιδίως των ριζοσπαστών και την μεταβολή του γεωπολιτικού περιβάλλοντος στην Μεσόγειο[6] ,με την κτήση της Κύπρου και το άνοιγμα των στενών του Σουέζ. .

Την 22 Ιούλιου του 1864, ο βουλευτής Μ. Σχοινάς, ανερχόμενος στο βήμα και  υποδεχόμενος τους Επτανήσιους βουλευτές στην Ελληνική βουλή^[7] αναφέρει : «Σεις αδελφοί Επτανήσιοι […] διεσώσατε την ζωήν της εθνικότητος, την γλώσσαν, την θρησκείαν και τας ιστορικάς παραδόσεις […]».Στην ιδία συνεδρίαση ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης λέγει: «.. η Ελλάς του 1821 αναγγενάται και ταυτίζεται μετα της Ελλάδος του 1864»

ΑΝΤΩΝΗΣ Π.ΑΡΓΥΡΟΣ

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 21/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

[1] Ο πρώτος στίχος από το ποίημα του Λορέντζου Μαβίλη με τίτλο: «Στην Πατρίδα

[2] Βλ. Αντώνη  Π.Αργυρού, ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΙΙ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ, εκδ Σιδέρη 2026

[3] Η Βρετανία αποφάσισε να «εγκαταλείψει» τα Επτάνησα όταν η ζημία που της προκαλούσαν (κυρίως οι αγώνες των Επτανησίων) ήταν μεγαλύτερη από τα οφέλη που της προσέφεραν (βλ. Αγορεύσεις των Gladstone, Gray, Maguire στα πρακτικά του Αγγλικού Κοινοβουλίου, σε Ιστορία Ελληνικού Έθνους, τόμος ΙΓ,’ σελ. 215).

[4]Σ. Θ. Λάσκαρη, Ο Τρικούπης και η Ένωσις των Επτανήσων, εν Αθήνας 1930, εκδ. Ι. Σιδέρη.

[5] Βλ. Επιστολή Χ. Τρικούπη, ΥΠΕΞ «Έγγραφα επίσημα αφορώντα τας επί του Επτανησιακού ζητήματος διαπραγματεύσεις», Εθνικό Τυπογραφείο, 1864, σελ. 14.

[6] βλ. Αγορεύσεις των Gladstone, Gray, Maguire,ο.π.

[7] Βλ πρακτικά ΣΠΓ ΄ συνεδρίασης της Βουλής των Ελλήνων Της 22/7/1864 σελιδα 287

The post Αντώνης Αργυρός: 21 Μαΐου 1864-2026: 162 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΕΛΛΑΔΑ appeared first on Odusseia.

Πρόκειται για ερευνητικές δημιουργίες του Καθηγητού Kurtis Lesick και της ομάδας του. Έργα που εμπνεύστηκαν από την Κεφαλονιά, έχοντας την βοήθεια και πρακτική καθοδήγηση του Γεωπάρκου Κεφαλονιάς -Ιθάκης.

Συμμετέχουν με έργα από πολλά πεδία τεχνών οι ερευνητές, εκπαιδευτικοί και καλλιτέχνες :

Chiara Azzolini

Maggie Campbell

Xstine Cook

Matt Horseman

Kurtis Lesick

Katie Reed

Tom Roach

Aynslee Sneddon

Irene Theotokatou

Cristina (Hanxing)Wang

Η είσοδος (σε όλες τις εκδηλώσεις του Ιονίου Κέντρου) είναι ελεύθερη

Ionion Center for the Arts and Culture

Metaxata 28100, Island Kefalonia, Greece

info@ionionartscenter.gr

academicresearch@ionionartscenter.gr

www.ionionartscenter.gr 

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 20/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Έκθεση: ”The Animal That Therefore We Are” appeared first on Odusseia.

Με συγκεκριμένες ενέργειες, στρατηγικό σχεδιασμό και πράξεις, εργαζόμαστε καθημερινά για την αναβάθμιση και την προοπτική των τοπικών μας μουσείων, διαμορφώνοντας έναν νέο πολιτιστικό χάρτη για τον τόπο μας.

Η Κορωνίδα της Προσπάθειάς μας, το Μουσείο «Γεράσιμος Σκλάβος»!

Η μεγαλύτερη ανατροπή στο πολιτιστικό τοπίο της πόλης μας βρίσκεται ήδη σε τροχιά υλοποίησης καθώς οι διαδικασίες για τη διαμόρφωση του Μουσείου «Γεράσιμος Σκλάβος» στο εμβληματικό, παλιό κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδας βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Πρόκειται για ένα έργο-σταθμό που αναμένεται να αλλάξει άρδην την πολιτιστική ταυτότητα του Αργοστολίου, προσφέροντας έναν παγκόσμιας εμβέλειας χώρο τέχνης αφιερωμένο στον σπουδαίο Κεφαλονίτη γλύπτη.

Παράλληλα, παρέχουμε στήριξη στην πράξη για τα Περιφερειακά μας Μουσεία. Για τη σημερινή δημοτική αρχή, η ανάπτυξη δεν περιορίζεται στο κέντρο. Στηρίζουμε έμπρακτα τα περιφερειακά μας μουσεία, δίνοντας λύσεις εκεί που υπήρχε στασιμότητα για χρόνια όπως στο Ναυτικό Μουσείο Ιονίου στα Φάρσα.

Με συντονισμένες ενέργειες της διοίκησής μας, ένα δίκαιο και χρόνιο αίτημα «ξεκόλλησε» μετά από πάρα πολλά χρόνια αδράνειας, μπαίνοντας πλέον σε τροχιά υλοποίησης.

Ως προς το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στα Δαυγάτα, ενεργούμε και εργαζόμαστε μεθοδικά ώστε να ξεπεραστούν τα αντικειμενικά εμπόδια που το κράτησαν ανενεργό τα προηγούμενα χρόνια, με στόχο να αποκτήσει ξανά την παλιά, υποδειγματική του λειτουργικότητα.

Την ίδια ώρα, παρακολουθούμε στενά και στηρίζουμε με κάθε τρόπο τη σταθερή πρόοδο για την ανακατασκευή του Αρχαιολογικού Μουσείου στην καρδιά της πόλης μας, ενός έργου τόσο αναγκαίου για τον πολιτισμό του Αργοστολίου και της Κεφαλονιάς όσο είναι η αναπνοή στο σώμα μας!

Παράλληλα, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας βρίσκεται πάντα το Κοργιαλένειο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο. Αναγνωρίζοντας τα αντικειμενικά ζητήματα που αντιμετωπίζει, δηλώνουμε την ξεκάθαρη επιθυμία και βούλησή μας να συμβάλλουμε με κάθε δυνατό τρόπο στην επίλυσή τους, σε στενή και ειλικρινή συνεννόηση με τη νέα διοίκηση του ΔΣ του Ιδρύματος.

Τα μουσεία δεν είναι απλώς αποθήκες ιστορικών αντικειμένων, είναι οι καθρέφτες της ταυτότητάς μας και οι γέφυρες που συνδέουν το χθες με το αύριο.

Για κάθε πόλη στον κόσμο, ένα ζωντανό δίκτυο μουσείων αποτελεί πηγή έμπνευσης, τουριστικό και οικονομικό πνεύμονα, αλλά πάνω από όλα, τον χώρο όπου οι επόμενες γενιές διδάσκονται την αξία της δημιουργίας και της ιστορικής συνέχειας.

Με αυτή την πυξίδα, ο Δήμος Αργοστολίου συνεχίζει να εργάζεται για έναν πολιτισμό προσβάσιμο, εξωστρεφή και αντάξιο της μεγάλης κεφαλονίτικης παράδοσης.

Από το Γραφείο Δημάρχου Αργοστολίου

Εστάλη στην ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 19/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA

The post Μήνυμα του Δήμου Αργοστολίου για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων: Επενδύουμε στον Πολιτισμό, Αναδεικνύουμε την Ιστορία μας appeared first on Odusseia.

Χάρη στις πιο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, το ντοκιμαντέρ, που κάνει πρεμιέρα το Σάββατο 16 Μαΐου, παρουσιάζει για πρώτη φορά την πλήρη ανασύνθεση του ιερού του Απόλλωνα, αποκαλύπτοντας τη μορφή και τη σημασία ενός από τα σπουδαιότερα θρησκευτικά και πολιτιστικά κέντρα της αρχαιότητας.

Αξιοποιώντας προηγμένες τεχνολογίες -γεωλογία, δορυφορική απεικόνιση, φασματομετρία γάμμα και μουσική αρχαιολογία-, δραματοποιημένες αναπαραστάσεις 3D, αποκαλύψεις νέων αρχαιολογικών ευρημάτων και συνεντεύξεις με κορυφαίους επιστήμονες, η παραγωγή αναδεικνύει την επιρροή των Δελφών στον αρχαίο κόσμο και αποκωδικοποιεί τους μύθους και τα μυστήρια του θρυλικού «ομφαλού της γης».

Για τους Δελφούς μιλούν οι Sandrine Huber (Αρχαιολόγος, Πανεπιστήμιο της Λιλ), Didier Laroche (Αρχιτέκτονας και Αρχαιολόγος, ENSAS), Hélène Aurigny (Αρχαιολόγος και Ιστορικός, Πανεπιστήμιο Aix-Marseille), Guy Ackermann (Αρχαιολόγος, Πανεπιστήμιο της Γενεύης). Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Thibaud Marchand.

Η μεγάλη ακμή του Δελφικού Μαντείου και οι χρησμοί της Πυθίας

Στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό φυσικό τοπίο που σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο θεόρατους βράχους, τις Φαιδριάδες, βρίσκεται το πανελλήνιο ιερό των Δελφών και το πιο ξακουστό μαντείο της αρχαίας Ελλάδας.

Οι Δελφοί ήταν ο ομφαλός της γης, όπου, σύμφωνα με τη μυθολογία, συναντήθηκαν οι δύο αετοί που έστειλε ο Δίας από τα άκρα του σύμπαντος για να βρει το κέντρο του κόσμου, και για πολλούς αιώνες αποτελούσαν το πνευματικό και θρησκευτικό κέντρο και το σύμβολο της ενότητας του αρχαίου ελληνισμού.

Η ιστορία των Δελφών χάνεται στην προϊστορία και στους μύθους των αρχαίων Ελλήνων. Σύμφωνα με την παράδοση, εδώ αρχικά υπήρχε ιερό αφιερωμένο στη γυναικεία θεότητα της Γης, και φύλακάς του ήταν ο φοβερός δράκοντας Πύθων. Ο Απόλλωνας σκότωσε τον Πύθωνα και το δικό του ιερό ιδρύθηκε από Κρήτες που έφθασαν στην Κίρρα, το επίνειο των Δελφών, με τη συνοδεία του θεού, μεταμορφωμένου σε δελφίνι. Ο μύθος αυτός σχετικά με την κυριαρχία του Απόλλωνα επιβίωσε σε εορταστικές αναπαραστάσεις που γίνονταν στους Δελφούς, τα Σεπτήρια, τα Δελφίνια, τα Θαργήλεια, τα Θεοφάνεια, και, βέβαια, τα περίφημα Πύθια, που τελούνταν για να θυμίζουν τη νίκη του θεού εναντίον του Πύθωνα και περιελάμβαναν μουσικούς διαγωνισμούς και γυμνικούς αγώνες.

Τα παλαιότερα ευρήματα στην περιοχή των Δελφών χρονολογούνται στη νεολιθική εποχή (4000 π.Χ.) και προέρχονται από το Κωρύκειο Άντρο, σπήλαιο στον Παρνασσό, όπου τελούνταν οι πρώτες λατρείες. Εντός των ορίων του ιερού βρέθηκαν κατάλοιπα μυκηναϊκού οικισμού και νεκροταφείου. Τα ίχνη κατοίκησης είναι ελάχιστα και πολύ αποσπασματικά μέχρι τον 8ο αι. π.Χ., περίοδο κατά την οποία επικράτησε οριστικά η λατρεία του Απόλλωνα και άρχισε η ανάπτυξη του ιερού και του μαντείου. Προς το τέλος του 7ου αι. π.Χ. οικοδομήθηκαν οι πρώτοι λίθινοι ναοί, αφιερωμένοι ο ένας στον Απόλλωνα και ο άλλος στην Αθηνά, που επίσης λατρευόταν επίσημα, με την επωνυμία «Προναία› ή «Προνοία› και είχε δικό της τέμενος. Σύμφωνα με φιλολογικές μαρτυρίες και αρχαιολογικά ευρήματα, στους Δελφούς λατρεύονταν, ακόμη, η Άρτεμις, ο Ποσειδώνας, ο Διόνυσος, ο Ερμής, ο Ζευς Πολιεύς, η Υγεία και η Ειλείθυια.

Με το ιερό συνδέεται ο θεσμός της αμφικτυονίας, της ομοσπονδίας από δώδεκα φυλές της Θεσσαλίας και της Στερεάς, που αποτελούσε αρχικά θρησκευτική ένωση, ενώ αργότερα απέκτησε και πολιτική σημασία. Η δελφική αμφικτυονία είχε τον έλεγχο της περιουσίας και λειτουργίας του ιερού, αφού όριζε τους ιερείς και τους άλλους αξιωματούχους, εκλέγοντάς τους πάντα από κατοίκους των Δελφών. Υπό την προστασία και τη διοίκησή της τον 6ο αι. π.Χ. το ιερό εδραίωσε την αυτονομία του έναντι των διεκδικητών του (Α΄ Ιερός πόλεμος), αύξησε την πανελλήνια θρησκευτική και πολιτική επιρροή του, μεγάλωσε σε έκταση και αναδιοργάνωσε τα Πύθια, τους δεύτερους σε σημασία πανελλήνιους αγώνες μετά τους Ολυμπιακούς, που τελούνταν κάθε τέσσερα χρόνια.

Η περίοδος από τον 6ο έως τον 4ο αι. π.Χ. συμπίπτει με τη μεγάλη ακμή του δελφικού μαντείου. Οι χρησμοί του, που θεωρούνταν οι πιο αξιόπιστοι, εκφράζονταν από την Πυθία, ιέρεια του μαντείου, και ερμηνεύονταν από τους ιερείς του Απόλλωνα. Πόλεις, ηγεμόνες και απλοί άνθρωποι έσπευδαν να συμβουλευθούν το θεό και εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη τους με λαμπρά αναθήματα, που σταδιακά κατέκλυσαν το ιερό. Η φήμη του μαντείου έφθασε στα πέρατα του κόσμου και η έναρξη της λειτουργίας του χανόταν στα βάθη της αρχαιότητας και του μύθου.

Ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα, η Αργοναυτική Εκστρατεία, ο Τρωικός Πόλεμος

Πιστεύεται ότι το δελφικό μαντείο διατύπωσε καθοριστικές προβλέψεις σχετικά με τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, την Αργοναυτική εκστρατεία και τον Τρωικό πόλεμο, ενώ βεβαιωμένος είναι ο σπουδαίος ρόλος της γνωμοδότησής του στην ίδρυση των ελληνικών αποικιών. Ακριβώς, όμως, το γόητρο και η ισχύς των Δελφών προκάλεσαν δύο ακόμη Ιερούς Πολέμους, στα μέσα του 5ου και στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Κατά τον 3ο αι. π.Χ. μία νέα πολιτική και στρατιωτική δύναμη εμφανίζεται στο προσκήνιο, οι Αιτωλοί, που εκφράζουν τη δυναμική τους παρουσία στο ιερό με διάφορα αναθήματα. Κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας (μετά το 168 π.Χ.) οι Δελφοί άλλοτε ευνοήθηκαν και άλλοτε λεηλατήθηκαν από τους αυτοκράτορες, όπως από το Σύλλα το 86 π.Χ.

Η παρακμή του μαντείου επήλθε με το φιλοσοφικό κίνημα του ορθολογισμού τον 3ο αι. π.Χ., ωστόσο, το τυπικό στη λειτουργία του έμεινε αναλλοίωτο έως το 2ο αι. μ.Χ., την εποχή του Αδριανού. Τότε το επισκέφθηκε ο περιηγητής Παυσανίας, ο οποίος κατέγραψε λεπτομερώς πάρα πολλά κατάλοιπα κτιρίων, επιγραφών και γλυπτών.Η διεξοδική περιγραφή του συνέβαλε σημαντικά στην ανασύνθεση του χώρου. Το 394 μ.Χ. δόθηκε οριστικό τέλος στη λειτουργία του μαντείου με διάταγμα του βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α΄. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού οι Δελφοί έγιναν έδρα επισκοπής, αλλά εγκαταλείφθηκαν στις αρχές του του 7ου αι. μ.Χ., εποχή επέλασης των Σλάβων. Σταδιακά το αρχαίο ιερό επιχώσθηκε και καλύφθηκε ενώ, πολύ αργότερα, πάνω στα θαμμένα ερείπιά του εγκαταστάθηκε ένα ολόκληρο χωριό, το Καστρί, που στους νεότερους χρόνους δέχθηκε τις επισκέψεις των αρχαιόφιλων περιηγητών.

Η έρευνα στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών άρχισε γύρω στο 1860 από Γερμανούς. Το 1891 οι Γάλλοι πήραν από την ελληνική κυβέρνηση έγκριση για διεξαγωγή συστηματικών ερευνών και τότε άρχισε η λεγόμενη «Μεγάλη Ανασκαφή›, αφού πρώτα απομακρύνθηκε το χωριό Καστρί. Κατά τη διάρκειά της ήλθαν στο φως εντυπωσιακά ευρήματα, ανάμεσα στα οποία και περίπου 3.000 επιγραφές, που αποκαλύπτουν διάφορες πτυχές του αρχαίου δημοσίου βίου. Σήμερα, οι εργασίες στο χώρο των δύο δελφικών ιερών συνεχίζονται με τη συνεργασία της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και της Γαλλικής Σχολής, με ανασκαφική αλλά και αναστηλωτική δραστηριότητα. Το μοναδικό μνημείο που διέθετε το αρχαίο υλικό για τη σχεδόν πλήρη αναστήλωσή του ήταν ο θησαυρός των Αθηναίων, που αποκαταστάθηκε το 1903-1906 από τους Γάλλους με έξοδα του Δήμου Αθηναίων. Άλλα μνημεία που έχουν αναστηλωθεί είναι ο βωμός των Χίων, ο ναός του Απόλλωνα και η θόλος.

ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 18/5/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA, Μαγδαληνή Ντούκα Μοντεσάντου

The post «Δελφοί: Η καρδιά των αρχαίων μυστηρίων» – Η πλήρης ανασύνθεση του ιερού του Απόλλωνα appeared first on Odusseia.