Τα Μουσεία του Βατικανού εγκαινίασαν ένα φιλόδοξο έργο αποκατάστασης της στοάς με τις μνημειώδεις τοιχογραφίες του Ραφαήλ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Legacy of Raphael: The Vatican and Beyond», με χρηματοδότηση ύψους 5,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Στην περίφημη «Λότζια του Ραφαήλ» θα εργαστούν περισσότεροι από είκοσι ειδικοί για τον καθαρισμό και τη συντήρηση του έργου, το οποίο εκτείνεται σε μήκος 65 μέτρων στον δεύτερο όροφο του Αποστολικού Παλατιού, την επίσημη κατοικία του Πάπα στο Βατικανό και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα της Αναγέννησης.
Το έργο αναμένεται να διαρκέσει πέντε χρόνια και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των πολλών προβλημάτων φθοράς που έχουν συσσωρευτεί με το πέρασμα των αιώνων. Σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης, στο πλαίσιο των εργασιών θα τοποθετηθούν νέα παράθυρα, προκειμένου να σταθεροποιηθεί το μικροκλίμα στους διαδρόμους και να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες διατήρησης των τοιχογραφιών.
Οι περίφημες τοιχογραφίες δημιουργήθηκαν μεταξύ 1517 και 1519 κατόπιν παραγγελίας του Πάπα Λέοντα Ι΄. Το μνημειακό σύνολο αποτελείται από 13 διαδοχικά τμήματα, τα οποία καλύπτονται από θολωτές οροφές διακοσμημένες με 52 βιβλικές σκηνές. Παρότι σχεδίασε ο ίδιος την αφήγηση των βιβλικών σκηνών, την εκτέλεση ανέλαβαν οι Τζούλιο Ρομάνο, Τζοβάνι ντα Ούντινε και Περίν ντελ Βάγκα.
Σύμφωνα με το ARTnews, οι συντηρητές έχουν εντοπίσει εκτεταμένες περιοχές όπου η επιφάνεια του έργου παρουσιάζει φθορές. Όπως εκτιμούν, η κατάσταση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο μικροκλίμα που δημιουργήθηκε από τα γυάλινα παράθυρα τα οποία τοποθετήθηκαν τον 19ο αιώνα προκειμένου να προστατεύσουν τις τοιχογραφίες από τις καιρικές συνθήκες.
Η πρόθεση ήταν ασφαλώς σωστή, καθώς για περίπου τέσσερις αιώνες οι Λότζιες παρέμεναν πλήρως εκτεθειμένες στη βροχή, την ηλιακή ακτινοβολία, το χιόνι και την υγρασία. Ωστόσο, σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα Il Messaggero, οι προκαταρκτικές αναλύσεις αποκάλυψαν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα: δύο διακοσμημένα τμήματα, τοποθετημένα σε λοξό σημείο του τοίχου, είχαν κατά τύχη προστατευθεί από το φως, διατηρώντας έτσι σχεδόν αναλλοίωτη τη ζωντάνια και την ένταση των αρχικών τους χρωμάτων.
Η Angela Cerreta, αναπληρώτρια επικεφαλής του τμήματος συντήρησης ζωγραφικών έργων και ξύλινων αντικειμένων των Μουσείων του Βατικανού, δήλωσε στο The Art Newspaper ότι η πρώτη φάση των εργασιών θα επικεντρωθεί στη στερέωση των ασταθών χρωματικών στρωμάτων.
Στη συνέχεια, οι τοιχογραφίες θα καθαριστούν με τη χρήση λέιζερ οπτικών ινών, μιας τεχνολογίας που επιτρέπει ιδιαίτερα ακριβή και ελεγχόμενη επέμβαση. Οι συντηρητές θα προχωρήσουν σε χρωματικές αποκαταστάσεις, όπου χρειαστούν αισθητικές παρεμβάσεις, με τεχνικές οι οποίες δεν επεμβαίνουν στο αυθεντικού έργου.
«Αυτές οι συγκολλητικές ουσίες συρρικνώνονται με τον χρόνο και προκαλούν την αποκόλληση της ζωγραφικής επιφάνειας», εξήγησε η Cerreta. «Αν δεν αφαιρεθούν οι κόλλες και οι προστατευτικές μεμβράνες, θα συνεχίσουν να φθείρονται τα στρώματα του χρώματος».
Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι εργασίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και επικεντρώνονται αρχικά σε τέσσερα από τα δεκατρία τμήματα της στοάς, πριν επεκταθούν σταδιακά στις υπόλοιπες τοιχογραφίες.
Με πληροφορίες από ARTnews
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 4/7/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA, Μαγδαληνή Ντούκα Μοντεσάντου