Η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ελέγχου συνόρων Entry/Exit System (EES) προκαλεί έντονες ανησυχίες στον κλάδο των αερομεταφορών, καθώς αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν ότι οι πολύωρες καθυστερήσεις στους συνοριακούς ελέγχους απειλούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στις καλοκαιρινές μετακινήσεις εκατομμυρίων ταξιδιωτών.
Με κοινή ανοιχτή επιστολή προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ursula von der Leyen, οι εκπρόσωποι του ευρωπαϊκού αεροπορικού κλάδου εκφράζουν τη στήριξή τους στους στόχους του νέου βιομετρικού συστήματος, ωστόσο τονίζουν ότι ο τρόπος εφαρμογής του δημιουργεί σοβαρά επιχειρησιακά προβλήματα στα εξωτερικά σύνορα της ζώνης Σένγκεν.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην επιστολή, από την πλήρη εφαρμογή του συστήματος τον Απρίλιο, οι χρόνοι αναμονής στους συνοριακούς ελέγχους έχουν φτάσει ακόμη και τις πέντε ώρες σε ορισμένα αεροδρόμια. Οι καθυστερήσεις επηρεάζουν εκατομμύρια επιβάτες, μεταξύ των οποίων οικογένειες, ηλικιωμένους και άτομα με μειωμένη κινητικότητα, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες καταγράφουν αυξανόμενο αριθμό χαμένων ανταποκρίσεων, καθυστερημένων αναχωρήσεων και σημαντική επιβάρυνση του προσωπικού πρώτης γραμμής.
Οι φορείς του κλάδου επισημαίνουν ότι, παρά τις προσωρινές διευκολύνσεις που έχουν δοθεί στα κράτη-μέλη ώστε να αναβληθεί η πλήρης συλλογή βιομετρικών στοιχείων έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, οι ουρές και τα προβλήματα δεν έχουν περιοριστεί.
Η ανησυχία εντείνεται ενόψει της κορύφωσης της θερινής τουριστικής περιόδου, καθώς εκτιμάται ότι τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο θα διακινηθούν περίπου 40 εκατομμύρια περισσότεροι επιβάτες σε σχέση με το προηγούμενο δίμηνο. Οι οργανισμοί του αεροπορικού κλάδου προειδοποιούν ότι, χωρίς πρόσθετα μέτρα, η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί σημαντικά.
Τα προβλήματα δεν περιορίζονται μόνο στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφονται και σε αεροδρόμια δημοφιλών τουριστικών προορισμών, όπου επιβάτες αναγκάζονται να περιμένουν ακόμη και εκτός των τερματικών σταθμών για να περάσουν από τον έλεγχο διαβατηρίων, ενώ αεροσκάφη καθυστερούν να αναχωρήσουν επειδή επιβάτες παραμένουν στις ουρές του συνοριακού ελέγχου.
Ανησυχία για τον τουρισμό και την εικόνα της Ευρώπης
Οι εκπρόσωποι του κλάδου προειδοποιούν ότι οι πολύωρες καθυστερήσεις ενδέχεται να πλήξουν και την εικόνα της Ευρώπης ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού. Όπως υποστηρίζουν, οι αναφορές για πολύωρη αναμονή στα σύνορα αποθαρρύνουν ήδη μέρος των διεθνών επισκεπτών, με πιθανές επιπτώσεις στον τουρισμό, την αεροπορική συνδεσιμότητα και συνολικά στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Παράλληλα, απορρίπτουν τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι καθυστερήσεις οφείλονται κυρίως στον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών και στη συγκέντρωση πολλών αφίξεων τις ίδιες ώρες. Όπως επισημαίνουν, τα προγράμματα πτήσεων καταρτίζονται πολλούς μήνες νωρίτερα και οι εποχικές αυξήσεις της επιβατικής κίνησης είναι απολύτως προβλέψιμες, γεγονός που θα έπρεπε να έχει ληφθεί υπόψη κατά τον σχεδιασμό της εφαρμογής του νέου συστήματος.
Το αίτημα προς την Κομισιόν
Οι αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει άμεσα στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία, ώστε να μπορούν να αναστέλλουν προσωρινά την εφαρμογή των διαδικασιών του EES όταν η επιβατική κίνηση υπερβαίνει τις δυνατότητες των συνοριακών αρχών.
Παράλληλα, προτείνουν τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού που θα επιτρέπει την προσωρινή αναστολή των βιομετρικών ελέγχων σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με επιστροφή στις υφιστάμενες διαδικασίες ελέγχου και σφράγισης διαβατηρίων, χωρίς –όπως υποστηρίζουν– να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων.
Ο κλάδος ξεκαθαρίζει ότι εξακολουθεί να στηρίζει τους μακροπρόθεσμους στόχους του νέου συστήματος, ωστόσο θεωρεί απαραίτητη τη μεγαλύτερη ευελιξία μέχρι να ενισχυθούν οι συνοριακές υπηρεσίες με προσωπικό, να σταθεροποιηθεί πλήρως η λειτουργία των τεχνικών υποδομών, να εγκατασταθούν σε μεγαλύτερη κλίμακα οι αυτοματοποιημένες πύλες και τα kiosks αυτοεξυπηρέτησης και να τεθεί σε πλήρη λειτουργία η εφαρμογή προεγγραφής των ταξιδιωτών σε όλα τα κράτη-μέλη.
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 3/7/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA