Κατ’ αρχήν οφείλω ευχαριστίες στις εκλεκτές κυρίες Μαρίνα Γκόντα και Ευαγγελία Παπαναστασάτου που με προσεκάλεσαν να προλογίσω.
Βλέποντας αυτήν την έκθεση την πνιγμένη στα χρώματα και στα μηνύματα θα τολμούσα να την πω: «Από τη σπορά στη θέωση – Δώδεκα Οδυσσειακοί Κύκλοι» όπου το Ο είναι η Ομορφιά, το Δ δαίμων και δίνη συναισθημάτων, το Υ ύδωρ της Ύλης της Δημιουργίας, αιώνιο κυρίαρχο στοιχείο και στοιχειό, τα δυο ΣΣ ο συριγμός και το σύρσιμο του έρποντος Κακού, το Ε του Έρωτα και της έλξης των παθών, το Ι ιππεύοντας τα ιστία τού πλοίου της ζωής, και το Α αυτή η ανεξέλεγκτη και αβυσσαλέα κραυγή.
Δεν υπάρχει πιο πασιφανής τρόπος από την «Οδύσσεια» για να καταδείξει ο Κορυφαίος Ποιητής όλων των αιώνων, πως ο προορισμός είναι αυτός που δίνει νόημα στο ταξίδι, αυτό το μακρύ, το καβαφικά «γεμάτο περιπέτειες, γεμάτο γνώσεις» άλλοτε με δάκρυα κι απόγνωση κι άλλοτε με χαμόγελα κι ικανοποίηση, και πάντα επιστέγασμα τον συλλογισμό, τις συγκρίσεις, τις εμπειρίες, τους μύριους καρπούς, το καταλάγιασμα, την ειρήνευση της ψυχής.
Με την πανίσχυρη και ανεκτίμητη αξιακά «Οδύσσεια» μάς συνδέει Αρχαϊκός Ομφάλιος Λώρος. Την έχουμε προσεγγίσει σε όλα τα στάδια της ζωής μας εμείς, οι πρωτογενείς πρόγονοι των προγόνων μας, οι γενιές που θα έρθουν και θα χαθούν: παιδιά ακόμη, στη σφαίρα της μυθολογίας, έφηβοι ως διδαχή και νουθεσία, ώριμοι –με τη φιλοσοφική ικανότητα που χαρίζουν τα χρόνια- ως ταξίδι αποθησαυρισμένης αυτογνωσίας αναζητώντας τη δική μας «Ιθάκη», ερευνώντας στο αρχετυπικό Μέγα Έργο τούς δικούς μας παραλληλισμούς. Αυτό ακριβώς έπραξαν όλοι οι μετέχοντες στην έκθεση καλλιτέχνες: αναζήτησαν λάθη και επιτεύγματα εξετάζοντας τις αδυναμίες του σώματος, αλλά και την ευγένεια και το μεγαλείο του Νου, την ομορφιά και τον θρίαμβο τής Ψυχής, κι έσκυψαν με πάθος επάνω στο έργο τους και τα αποτύπωσαν ο καθείς με δική του «βλέψη» κι θεία έμπνευση γενέσεως.
Η «Οδύσσεια» στέκει απαράλλακτη, νικητής των αιώνων, πάντοτε σύγχρονη των εποχών, τότε και τώρα κι αύριο, αχανής και πολυκύμαντη, πηγή έμπνευσης ανθρώπων του πνεύματος και της τέχνης όπως η αποψινή σύναξη δημιουργημάτων που εγκαινιάζεται και που μπορεί να ειδωθεί τουλάχιστον από δυο πρίσματα: το πραγματικό και το εννοιακό. Κι αυτό γιατί, κανείς, όσο κι αν έχει προσπαθήσει να κατανοήσει αυτό το μοναδικό Έργο, δεν έχει βυθιστεί σε όλα τα νοήματά του. Η ζωή του ανθρώπου δεν φτάνει για τέτοιου είδους «βύθιση», είναι σύντομη μπροστά στο άμετρο εύρος του συγκεκριμένου παγκόσμιου αριστουργήματος που νίκησε τον αμείλικτο -για παν ζων- αφανιστή Χρόνο.
Οι δώδεκα επίπονες δοκιμασίες τού, χωρίς χάρτη και πυξίδα, Οδυσσέα, αυτού του κομιστή, του φορέα σάρκας, πνεύματος και ψυχής, προσέφεραν στους καλλιτέχνες άρτια μαθήματα βιοσοφίας κι αγωγής, και συνειδητοποίησης «ποιηθέντων» (κατασκευάζω) και «πραχθέντων» (ενεργώ), μέσα από την αφήγηση του ιστορικού μύθου μέσω συμβόλων και ονομάτων που έχουν ετυμολογικά πλασθεί από ευφυή διάνοια, μέσω μετρικής αρμονίας και μελωδικότητας των στίχων –δώρο μοναδικό της Γλώσσας –παραφράζω τον μεγάλο Ελύτη- «που μας έδωσαν Ελληνικής»-. Ο Νους του καλλιτέχνη επεξεργάστηκε, εισέπραξε και κατανόησε μέσω δικού του αχναριού, τα μεγάλα μηνύματα, έδωσε εντολή στα χέρια να ποιήσουν και να αποτυπώσουν μοναδικά στο χαρτί, στο ξύλο, στον μουσαμά, τι είναι για τον καθένα αυτή η ορμητική δύναμη της περιπέτειας της ζωής, το αιώνιο παιχνίδι με τις παραλλαγές, τις μεταμορφώσεις και παντού να παραμονεύει ο θυμωμένος κι άγριος Ποσειδώνας που σκοτεινιάζει την αρχέγονη αφρόεσσα θάλασσα. Γιατί, αυτή είναι η Οδύσσεια: η τέχνη του ζειν διαφανώς στροβιλιζόμενος και του προετοιμάζειν μυστικώς το έδαφος της Ψυχής.
Εικόνα: “Οδυσσεύς και Ναυσικά” Χαρακτικό του Ευαγγέλου Σπυρίδωνος από την Συλλογή και το Αρχείο μου
Ευρυδίκη Λειβαδά
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 16/6/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA