Η επιχείρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί είτε πριν είτε μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
Σχέδια για ενδεχόμενη χρήση της βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), γνωστής και ως «Μητέρα Όλων των Βομβών», εναντίον ενεργειακών υποδομών και πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν φέρεται να έχει αναπτύξει ο αμερικανικός στρατός, σε περίπτωση που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δώσει εντολή για επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Την πληροφορία μετέδωσε την Πέμπτη το CNN, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους που είναι ενήμεροι για το ζήτημα.
Η ενδεχόμενη επιχείρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί είτε πριν είτε μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, παρά τη δημόσια δέσμευση του Τραμπ ότι δεν θα προχωρήσει σε νέα πλήγματα πριν από την εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου έχουν παραδεχθεί κατ’ ιδίαν ότι δεν γνωρίζουν εάν η συγκεκριμένη δέσμευση είναι οριστική ή εάν μπορεί να αλλάξει.
Ενεργειακές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις στο στόχαστρο
Σύμφωνα με μία από τις πηγές που επικαλείται το CNN, ο Τραμπ έχει ζητήσει από τον αμερικανικό στρατό να καταρτίσει πρόσθετα πακέτα στρατιωτικών πληγμάτων κατά ιρανικών στόχων, τα οποία θα περιλαμβάνουν «πολλές ενεργειακές υποδομές», καθώς και το ενδεχόμενο χρήσης της MOAB.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι στις σχετικές συζητήσεις χρησιμοποιήθηκε η διατύπωση πως τα πλήγματα θα πραγματοποιηθούν «πριν από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της CENTCOM», της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης. Το σενάριο αυτό υποδηλώνει την πιθανότητα μιας επιχείρησης που θα ακολουθηθεί από προσπάθεια της Ουάσινγκτον να παρουσιάσει τον πόλεμο ως επιτυχημένο και να αποσύρει γρήγορα τις δυνάμεις της.
Παράλληλα, δεύτερη πηγή ανέφερε στο CNN ότι τα στρατιωτικά σχέδια για πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων προβλέπουν ρητά τη χρήση της MOAB, μεταξύ άλλων και στην περιοχή Pickaxe Mountain.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εκτιμούν ότι στην περιοχή αυτή η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει στοιχεία του πυρηνικού της προγράμματος. Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με πλήγματα κατά της συγκεκριμένης εγκατάστασης, ακόμη και μετά την αναστολή των ευρείας κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων νωρίτερα μέσα στο έτος. Ο ίδιος εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι βασικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της MOAB απέναντι σε στόχους που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος
Παρά την τεράστια καταστροφική της ισχύ, η αμερικανική βόμβα MOAB ενδέχεται να μην είναι αποτελεσματική κατά εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος κάτω από το έδαφος. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, ο αμερικανικός στρατός εξετάζει διαφορετικά στρατιωτικά σενάρια, ωστόσο οι οχυρωμένοι υπόγειοι στόχοι απαιτούν εξειδικευμένα όπλα με δυνατότητα διάτρησης.
Η MOAB διαθέτει σύστημα καθοδήγησης GPS και μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές σε μεγάλη έκταση, χωρίς όμως να έχει σχεδιαστεί για τη διάτρηση πολλαπλών στρωμάτων πετρώματος. Αυτό δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορούσε να πλήξει αποτελεσματικά εγκαταστάσεις όπως το Pickaxe Mountain στο Ιράν, οι οποίες εκτιμάται ότι προστατεύονται από παχιά στρώματα γρανίτη.
Πέρα από τις επιχειρησιακές αμφιβολίες, η χρήση της εγείρει ανησυχίες για τις απώλειες αμάχων, ιδίως εάν πλήγματα πραγματοποιηθούν κοντά σε κατοικημένες περιοχές και μη στρατιωτικές υποδομές.
Το ενδεχόμενο ψυχολογικής πίεσης στην Τεχεράνη
Παρά τις αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της MOAB απέναντι σε προστατευμένους υπόγειους στόχους, η χρήση της θα μπορούσε να εξεταστεί και ως μέσο ψυχολογικής πίεσης προς την ιρανική ηγεσία.
Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις για τον στρατιωτικό σχεδιασμό, ο Τραμπ βρίσκεται σε μια κατάσταση κατά την οποία αισθάνεται σχεδόν υποχρεωμένος να προχωρήσει σε κάποια ενέργεια. Ελλείψει όπλων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τη διάτρηση τόσο βαθιά προστατευμένων εγκαταστάσεων, η MOAB θα μπορούσε να προσφέρει ένα διαφορετικό είδος πίεσης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, πάντως, προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη ενός τέτοιου όπλου δεν είναι πιθανό να εξαναγκάσει το Ιράν σε συνθηκολόγηση ή να εξασφαλίσει από μόνη της μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη. Θα μπορούσε, ωστόσο, να προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο μία ακόμη επιλογή για την αλλαγή των ισορροπιών, χωρίς την άμεση επανέναρξη του συνόλου των πολεμικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το CNN, αρκετοί αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, αλλά και εξωτερικοί αναλυτές, εκτιμούν ότι η αποφασιστική στρατιωτική ήττα του Ιράν θα απαιτούσε μια μεγάλης κλίμακας χερσαία επιχείρηση. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει στον θάνατο χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών. Παρότι το Πεντάγωνο εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια, προς το παρόν δεν φαίνεται να υπάρχει εντός της κυβέρνησης ενεργή υποστήριξη μιας τόσο δραστικής επιλογής.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την αποστολή Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος του Ιράν. Ωστόσο, η επιθυμία του να τερματιστεί ο πόλεμος το συντομότερο δυνατόν δημιουργεί ένα σύνθετο πολιτικό δίλημμα: από τη μία πλευρά, η σύγκρουση είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και, από την άλλη, δεν έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής διπλωματική συμφωνία που να επιτρέπει τον τερματισμό της.
Πολιτικές πιέσεις στον Τραμπ για έξοδο από τον πόλεμο ενόψει ενδιάμεσων εκλογών
Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για τον πόλεμο με το Ιράν εντείνει την πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Σύμφωνα με το CNN, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και στρατιωτικοί σχεδιαστές αναζητούν μια διέξοδο που θα επιτρέψει στον Αμερικανό πρόεδρο να παρουσιάσει μια συμβολική νίκη, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής συμφωνίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης. Παράλληλα, εξετάζονται στρατιωτικές επιλογές που θα αναδείκνυαν την αμερικανική ισχύ, χωρίς να εγγυώνται την επίτευξη όλων των αρχικών στόχων του πολέμου.
Παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις του Τραμπ για αποφυγή νέων πληγμάτων πριν από τις εκλογές, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να προετοιμάζεται για πιθανά ιρανικά αντίποινα. Την ίδια ώρα, αναμένονται αλλαγές στην ανάπτυξη δυνάμεων της CENTCOM στην περιοχή τις επόμενες εβδομάδες.
Τι απαντούν ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο
Ερωτηθείς από το CNN για τα συγκεκριμένα σχέδια, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν σχολιάζει ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια, τα οποία ενδέχεται είτε να υπάρχουν είτε όχι. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Από την πλευρά του, αξιωματούχος του Πενταγώνου ανέφερε ότι το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας σχεδιάζει για ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών σεναρίων, ώστε να μπορεί να εφαρμόσει τις εντολές του προέδρου και της πολιτικής ηγεσίας και να διασφαλίσει την επιτυχία των αποστολών σε οποιοδήποτε επιχειρησιακό περιβάλλον.
MOAB: Η πρώτη χρήση στο Αφγανιστάν το 2017
Η βόμβα MOAB, γνωστή ως «μητέρα όλων των βομβών», αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και σχεδιάστηκε για να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές μέσω ισχυρού ωστικού κύματος. Εκρήγνυται στον αέρα, πριν από την πρόσκρουση στο έδαφος, καλύπτοντας μεγάλη έκταση. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών της το 2003, Αμερικανοί στρατιωτικοί είχαν επισημάνει στο CNN ότι η χρήση της θα μπορούσε να εξυπηρετήσει και ψυχολογικούς σκοπούς, προκαλώντας φόβο στις αντίπαλες δυνάμεις.
Αρχικά, προοριζόταν για την αντιμετώπιση μεγάλων συγκεντρώσεων στρατευμάτων, στρατιωτικού εξοπλισμού και επίγειων οχυρώσεων. Η πιθανή χρήση της επεκτάθηκε αργότερα και σε σπηλιές ή σήραγγες, χωρίς όμως να αποτελεί εξειδικευμένο όπλο για βαθιά υπόγεια καταφύγια.
Τον Απρίλιο του 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε τη χρήση της στο Αφγανιστάν, εναντίον θέσεων του Ισλαμικού Κράτους που διέθεταν υπόγειες σήραγγες. Σύμφωνα με τις τότε ανακοινώσεις Αφγανών αξιωματούχων, σκοτώθηκαν 36 μαχητές και καταστράφηκαν τρεις σήραγγες, μαζί με όπλα και πυρομαχικά, χωρίς να αναφερθούν απώλειες αμάχων.
Το πλήγμα αποτέλεσε την πρώτη επιχειρησιακή χρήση της MOAB και προσέλκυσε διεθνές ενδιαφέρον, καθώς σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη στρατιωτική επιλογή κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ.
Εικόνα: Μια βόμβα Massive Ordnance Air Blast (MOAB) προετοιμάζεται για δοκιμή στο Κέντρο Εξοπλισμού της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, στις 11 Μαρτίου 2003. Πηγή: Υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ (US Department of War)
(Με πληροφορίες από CNN, ΕΡΤ)
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 15/10/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA