Σε μια εποχή όπου ο τουρισμός εμπειρίας, η πολιτιστική κληρονομιά και ο επαναπατρισμός μνήμης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, η αναζήτηση των οικογενειακών ριζών μετατρέπεται σε ισχυρό κοινωνικό και πολιτιστικό αίτημα. Στο σημείο αυτό τοποθετείται η Greek Ancestry, μια ελληνική πλατφόρμα γενεαλογικής έρευνας που μέσα σε λίγα χρόνια έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο Έλληνες της διασποράς αλλά και εντός της χώρας εντοπίζουν, τεκμηριώνουν και κατανοούν την ιστορία της οικογένειάς τους, αξιοποιώντας την τεχνολογία, την αρχειακή έρευνα και τη διεθνή συνεργασία.
Μιλώντας στο Tornos News, ο Γρηγόρης Κόντος, ιδρυτής της Greek Ancestry, περιγράφει μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2020 για να καλύψει ένα κενό που για δεκαετίες χαρακτήριζε την ελληνική πραγματικότητα. «Στο εξωτερικό η γενεαλογική έρευνα είναι διαδεδομένη και στηρίζεται σε ψηφιοποιημένα, προσβάσιμα αρχεία. Στην Ελλάδα, μέχρι πρόσφατα, κάτι τέτοιο ουσιαστικά δεν υπήρχε», επισημαίνει, εξηγώντας ότι η Greek Ancestry δημιουργήθηκε ακριβώς για να συγκεντρώσει, να ψηφιοποιήσει και να καταστήσει αξιοποιήσιμο αρχειακό υλικό γενεαλογικού ενδιαφέροντος από όλη τη χώρα.
Σήμερα, η κλίμακα της προσπάθειας αποτυπώνεται και στα αριθμητικά δεδομένα. Η βάση δεδομένων της πλατφόρμας περιλαμβάνει πάνω από 2 εκατομμύρια τεκμήρια, τα οποία αντιστοιχούν σε περισσότερα από 8 εκατομμύρια ονόματα, καλύπτοντας χρονικά μεγάλο μέρος της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο κ. Κόντος τονίζει στο «Tornos News» ότι «εργαζόμαστε πολύ σκληρά για να μπορούν οι Έλληνες απανταχού στον κόσμο να αναζητούν και να μαθαίνουν την ιστορία της οικογένειάς τους με λίγα κλικ», σημειώνοντας ότι η προσπάθεια αυτή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τόσο γεωγραφικά όσο και χρονικά, με στόχο τον εντοπισμό και παλαιότερων αρχείων.
Η λειτουργία της Greek Ancestry στηρίζεται σε μια εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης, σχεδιασμένη ειδικά για τις ανάγκες της ελληνικής γενεαλογικής έρευνας. Ο Γρηγόρης Κόντος εξηγεί ότι ο χρήστης μπορεί να πραγματοποιεί αναζητήσεις τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, με βάση ονόματα, τόπους προέλευσης ή τύπο αρχειακού υλικού, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωγραφική διάσταση της έρευνας. «Αναπτύσσουμε ένα νέο εργαλείο που θα επιτρέπει την αναζήτηση όχι μόνο σε έναν συγκεκριμένο τόπο, αλλά και σε ακτίνα γύρω από αυτόν, ώστε να βελτιστοποιούνται τα αποτελέσματα», αναφέρει, ενόψει της παρουσίασης της πλατφόρμας στο διεθνές συνέδριο RootsTech στις ΗΠΑ.
Παράλληλα με την τεχνολογική ανάπτυξη της πλατφόρμας, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι συνεργασίες που έχει αναπτύξει η Greek Ancestry με θεσμικούς και τοπικούς φορείς, καθώς, σύμφωνα με τον ιδρυτή της, μέσα από συνέργειες με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, το ΕΚΠΑ, μητροπόλεις και τοπικές κοινότητες, ψηφιοποιείται υλικό που μέχρι πρότινος παρέμενε κατακερματισμένο και δύσκολα προσβάσιμο. «Για πολλές χώρες του εξωτερικού υπάρχουν ήδη βάσεις δεδομένων με δισεκατομμύρια καταγραφές. Για την Ελλάδα, όπου η προσπάθεια ξεκίνησε μόλις το 2020, πρόκειται για μια ιδιαίτερα καινοτόμα πρωτοβουλία», σημειώνει ο κ. Κόντος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απήχηση της Greek Ancestry στους Έλληνες της διασποράς, οι οποίοι αποτελούν, όπως αναφέρει ο ιδρυτής της πλατφόρμας, το πιο ενεργό κοινό της. «Για τους Έλληνες του εξωτερικού, η αναζήτηση των ριζών τους δεν είναι απλώς μια πληροφοριακή διαδικασία, αλλά ζήτημα ταυτότητας», τονίζει, προσθέτοντας ότι το ενδιαφέρον αυξάνεται σταδιακά και εντός Ελλάδας, γεγονός που θεωρεί κρίσιμο για τη διατήρηση της αρχειακής μνήμης, καθώς εδώ βρίσκονται τα αρχεία, οι παραδόσεις και οι μνήμες που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.
Η δραστηριότητα της Greek Ancestry εκτείνεται, παράλληλα, και σε πεδία όπως ο γενεαλογικός τουρισμός, η υποστήριξη αιτήσεων ιθαγένειας και η αρχειακή τεκμηρίωση ιστοριών επαναπατρισμού, συμβάλλοντας στην επανασύνδεση ανθρώπων με τον τόπο καταγωγής τους. Από τηλεοπτικές έρευνες στις ΗΠΑ έως τη χαρτογράφηση της ιστορίας Μικρασιατών προσφύγων, η πλατφόρμα αναδεικνύει μικρές και μεγάλες αφηγήσεις που συνθέτουν τη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Κόντος επισημαίνει ότι «πρέπει να είμαστε εμείς που θα συμβάλλουμε στη διατήρηση αυτών των ριζών και της μνήμης, όχι μόνο για εμάς, αλλά και για τις επόμενες γενιές». Σε αυτό το πλαίσιο, η Greek Ancestry λειτουργεί ως μια οργανωμένη υποδομή πολιτιστικής μνήμης και τεχνολογικής καινοτομίας, που συνδέει την ιστορική τεκμηρίωση με τη σύγχρονη ανάγκη επανασύνδεσης ανθρώπων και τόπων.
Χριστίνα Κουσουνή – Ναυτεμπορική / Tornosnews
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 3/2/2026 #ODUSSEIA #ODYSSEIA