Η πολεοδόμος Γραμματή Μπακλατσή σε βίντεο συνέντευξη στη HuffPost και τον Τέρενς Κουίκ μιλάει για τον νέο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ο οποίος δεν λύνει το πρόβλημα των οικοπέδων που γίνονται αγροτεμάχια και καταγγέλει το βαθύ κράτος του γρηγορόσημου
Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη καταγράφουμε σήμερα στην HuffPost με αφορμή το νέο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας που κατατέθηκε την Παρασκευή στο υπουργικό συμβούλιο. Βάζοντας μία τάξη 170 νόμους από το 1923, σε ένα νομοθέτημα με 470 άρθρα. Με τη μόνη διαφορά ότι καλή είναι η τάξη, αλλά το πρόβλημα με εκατομμύρια οικόπεδα και με χιλιάδες τον χιλιάδων ιδιοκτητών, δεν βρίσκει λύση. Τινάζοντας στον αέρα μικρές, μεσαίες, ακόμα και μεγάλες περιουσίες. Οικοπεδικές ιδιοκτησίες είτε από κληρονομιά είτε από αγορά είτε για επενδυτικούς λόγους και πόσο μάλλον σε άγονα, σχεδόν εγκαταλελειμμένα χωριά που χρειάζονται την ανάπτυξη. Οικόπεδά που καταντούν αγροτεμάχια, αλλά με την εφορία να τα χρεώνει ως οικόπεδα. Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον όπου εξακολουθεί να κυριαρχεί το βαθύ κράτος του γρηγορόσημου.
Την συνέντευξη παραχώρησε η γνωστή πολεοδόμος Γραμματή Μπακλατσή, Χωρίς να κρύβει την απαισιοδοξία της για το πως πορεύονται τα πράγματα,ξεκινώντας με τις εξής σκέψεις της:
«Αυτό το χάος στην πολεοδομική νομοθεσία είναι φοβερό. Το να προσπαθούμε εδώ και τόσα χρόνια να γίνουμε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος έχει πολύ δρόμο ακόμα. Φαίνεται μπροστά μας. Σαφώς η κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας για την οποία όλα αυτά τα χρόνια φωνάζουμε σαν Τεχνικό Επιμελητήριο ότι είναι απαραίτητο εργαλείο, είναι σε είναι μιά πολύ σωστή βάση. Όμως το δια ταύτα μετράει. Γιατί δεν επιλύονται μέχρι τέλους τα ζητήματα του που έχουν να κάνουν με το να ξέρει κάποιος πού πρέπει να χτίσει και πόσο πρέπει να χτίσει. Το αν του επιτρέπουν να περνάει από αυτό το δρόμο, αν είναι νόμιμος ή όχι. Το αν είναι κατοχυρωμένος ως προς την περιουσία του και δεν την έχει καταπατήσει ένας άλλος, οπότε στο κτηματολόγιο να εμφανίζεται ο άλλος σαν ιδιοκτήτης. Το αν περνά ένα ρέμα από την ιδιοκτησία του, ένας γιαλός και μια παραλία. Όλα αυτά αποτελούν ένα τόσο μεγάλο χάος, το οποίο πραγματικά είναι μια βόμβα για την ιδιοκτησία και για τον επενδυτή στην Ελλάδα. Και για να λυθούν αυτά τα ζητήματα, πρέπει να λειτουργήσει ένα συνολικά μεταρρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο σαφώς έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια, αλλά μέχρι εκεί».
Μετέωροι οι ψηφιακοί χάρτες
Στο σημείο αυτό η κα Μπακλατσή αναφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, για να εδραιώσει το επιχείρημα της, ότι ακόμα είναι μετέωρη η κατοχύρωση της ιδιοκτησίας στους πραγματικούς ιδιοκτήτες:
«Αναγγέλθηκε ο ψηφιακός Χάρτης, τον οποίο είχε κάνει πριν ενάμιση χρόνο το Τεχνικό Επιμελητήριο ως πολύ μεγάλη καινοτομία. Παρουσιάστηκε και η πιλοτική του εφαρμογή. Πολύ ωραία μπήκαμε σε κάποια οικοδομικά τετράγωνα και είδαμε τα πάντα. Όμως δεν ολοκληρώθηκε και σε αυτόν τον τομέα, ειδικά στους οικισμούς, είμαστε στο μαύρο. Δηλαδή στο τίποτα για όλα, αν δεν ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός, όπως έχουμε δεσμευθεί απέναντι στο Ταμείο Ανάκαμψης, με καταληκτικές ημερομηνίες, τέλος Απριλίου του 2025 οι μελετητές, τέλος Ιουνίου του 2025 το κράτος!
»Αν δεν γίνουν οι οριοθετήσεις των ρεμάτων, αιγιαλών και παραλιών και τα πάντα, ό,τι έχει να κάνει με τις θεσμικές γραμμές. Αν δεν ολοκληρωθεί το κτηματολόγιο, το οποίο εδώ και πάρα πολλούς μήνες το βλέπουμε στο 65% καθηλωμένο, τότε είμαστε αντιμέτωποι με το ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν να επιλύσουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την κατοχύρωση στους πραγματικούς ιδιοκτήτες, ιδιώτες και ελληνικό δημόσιο, της περιουσίας που βρίσκεται σ αυτό το κράτος».
Το χάος στο σύστημα πολεοδόμησης
HUFFPOST: Παρουσιάστηκε αυτό το νομοσχέδιο με τα 470 άρθρα που έβαλε σε μια σειρά ή σε μια τάξη τους 170 νόμους από το 1923, αλλά χωρίς αποτέλεσμα για αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι δεν ξέρουν τι θα κάνουν με τις περιουσίες τους. Με τα «τυφλά» οικόπεδα, με τα οικόπεδα σε μικρούς οικισμούς…Δηλαδή, ακόμη μετέωρο αυτό το κρίσιμο θέμα;
ΜΠΑΚΛΑΤΣΗ: Βεβαίως! Και να πούμε και κάτι άλλο. Ότι εκτός από την κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, υπάρχει από πίσω ένα πλήθος εγκυκλίων, γνωματεύσεων, ειδικών προεδρικών διαταγμάτων, που ισχύουν σε κάθε περιοχή. Δηλαδή το χάος παραμένει όσον αφορά στο τι δεν έχει ξεκαθαρίσει το σύστημα της πολεοδόμησης των χρήσεων γης και των ειδικών όρων δόμησης που υπάρχουν σε πάρα πολλές περιοχές της χώρας μας.
Η απαισιοδοξία και ο νόμος Τρίτση που καταργήθηκε
Στη συνέχεια της συζήτησης η κα Μπακλατσή εκφράζει την απαισιοδοξία της ότι θα μπορέσει να επιλυθεί και το τεράστιο πρόβλημα που δημιουργήθηκε με το προεδρικό διάταγμα που απέρριψε το ΣτΕ
«Ακόμα παραμένει αυτό το πρόβλημα. Θυμάστε καλά ότι (πριν λίγο καιρό) είχε ξεσηκωθεί ο κόσμος με την κατάργηση των ορίων των οικισμών των κάτω των 2000 κατοίκων, έτσι όπως είχαν καθοριστεί με το νομάρχη. Θυμάστε ότι βγήκε μια καινούργια νομοθετική ρύθμιση, η οποία είπε ότι «θα θεραπεύσουμε το πρόβλημα». Δεν την έχουμε δει όμως αυτή τη νομοθετική ρύθμιση στην πράξη πως θα λειτουργήσει! Το έχω πει και το πιστεύω, ότι δεν θα λειτουργήσει στην πράξη ακόμα και αυτή η νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα λέει ότι «ονοματίζω μια ζώνη και ότι είναι περιοχή ειδικών χρήσεων, όμως προσοχή με αστεράκι. Η αρτιότητα είναι στα 2 στρέμματα!». Άρα πόσα λοιπόν οικόπεδα θα έχουν 2 στρέμματα με πρόσωπο 15 μέτρα σε κοινόχρηστο δρόμο, που ακόμα δεν ξέρουμε ποίοι είναι αυτοί οι κοινόχρηστοι δρόμοι οι οποίοι θα καθοριστούν τα επόμενα χρόνια;
»Η απάντηση είναι μία. Προφανώς το Υπουργείο βρίσκεται εγκλωβισμένο και βρίσκεται εγκλωβισμένο σε αυτή τη διαχείριση, την οποία έκαναν 100 χρόνια. Ας πούμε, όχι 100 χρόνια, ας πούμε τα τελευταία 50 χρόνια μετά τη μεταπολίτευση. Και εδώ συναντάμε το νόμο Τρίτση. Την κωδικοποίηση του νόμου Τρίτση. Ας μην τον αλλάζανε. Σας πληροφορώ ότι ο νόμος του Τρίτση θα μας έλυνε ακόμα και σήμερα τα προβλήματα».
Κράτος παρανομίας, αγράμματοι και γρηγορόσημο
Στο σημείο αυτό η κα Γραμματή Μπακλατσή ξεσπά για το βαθύ κράτος της παρανομίας και του γρηγορόσημου:
«Τώρα έχουμε πολλές εγκυκλίους. Έχουμε κακούς δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι είναι αγράμματοι και δεν ξέρουν να διαβάζουν και φέρνουν προβλήματα ή παίρνουν γρηγορόσημα για να εξυπηρετούν σε πάρα πολλές περιπτώσεις κάποιους μέσα από αυτήν την πολεοδομική ασάφεια η οποία υπάρχει. Δεν θέλουμε, λοιπόν, να μας κάνουν μόνο κωδικοποίηση. Θέλουμε να λυθεί η πολεοδομική ασάφεια, για να ξέρει πραγματικά ο κάθε ιδιοκτήτης πού χτίζει, τί χτίζει, χωρίς να πληρώσει κανένα γρηγορόσημο, χωρίς να πληρώσει σε κανέναν τίποτα. Και να πληρώνει την περιουσία που του ανήκει, έχοντας την πραγματική της αξία. Αυτή τη στιγμή εκατομμύρια κόσμος πληρώνει ως οικόπεδα, ακίνητα, τα οποία εν μια νυχτί έχουν μετατραπεί σε αγροτεμάχια. Η εφορία όμως τα χρεώνει ως οικόπεδα, αυτή τη στιγμή.
»Θα πρέπει να επιταχύνουμε τους ρυθμούς μας, όσον αφορά την πολεοδομική οργάνωση της χώρας, διότι πραγματικά είμαστε οι ουραγοί της Ευρώπης και όχι μόνο θύματα στους δασικούς χάρτες. Διάβαζα ένα άρθρο στη «Νέα Κρήτη» ότι έχει εξεταστεί μόνο το 13% των αντιρρήσεων των δασικών χαρτών! Είναι δυνατόν; Εκεί χάνουν οι άνθρωποι λεφτά. Πολιτης να εγκλωβίζεται και να μην έχει ξεκαθάρισμα της ιδιοκτησίας του. Και να πει κάποιος ότι μας λείπουν μηχανικοί; Είναι το κράτος που δεν φέρνει τις αλλαγές, ψάχνοντας ποιος θα τις κάνει, πότε θα τις κάνει. Από το 2017 έχουμε κυρωμένους δασικούς χάρτες μερικώς, οι οποίοι έχουν 360.000 αιτήσεις πολιτών σε εκκρεμότητα.
»Τι είναι ο πολίτης σήμερα, για να βρίσκεται σε εκκρεμότητα; Τι είναι ο πολίτης σήμερα ο οποίος δεν μπορεί να ξέρει ανά πάσα ώρα και στιγμή πως θα αξιοποιήσει την περιουσία του; Με πήρε σήμερα μια φίλη μου αρχιτεκτόνισσα στο Μόναχο. Είχε ένα αγροτεμάχιο στην Κεχριά, το ξέραμε χρόνια, το δηλώναμε στο κτηματολόγιο, 6 στρέμματα, με έναν δρόμο κοινόχρηστο με το σπίτι της και έπεσε από τα σύννεφα. Γιατί ο αγοραστής που το πήρε, έμαθε ότι αυτό δεν χτίζει. Είναι μη οικοδομήσιμο. «Είναι δυνατόν πώς έγινε αυτό ξαφνικά;» με ρώτησε η Αρχιτεκτόνισσα, η Ελληνίδα που ζει στο Μόναχο. Και της λέω, γιατί βγήκε απόφαση του Συμβουλίου Επικράτειας , ο οποίος λέει ότι δεν χτίζεις, αν δεν έχεις αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο!
»Και αρχίζουμε τη γνωστή συζήτηση: Ποιος είναι ο δρόμος και αν είναι αναγνωρισμένος και αφού έχει ασφαλτόστρωση και αφού υπάρχει δίοδος… Στα νησιά ξέρουμε ότι όλοι μπαίνανε από διόδους και από διελεύσεις μέσω άλλων κτημάτων. Τι θα τις κάνουμε τώρα αυτές τις ιδιοκτησίες. Θα τις καταστρέψουμε;».
Τέρενς Κουΐκ
Φωτογραφία: Oικόπεδα στην ευρύτερη περιοχή του Ληξουρίου
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, 31/8/2025 #ODUSSEIA #ODYSSEIA