Συνεχίζω την καταγραφή των σπουδαιότερων γεγονότων με τον Αύγουστο, και όταν βρίσκω κάποιο γεγονός που μου έχει διαφύγει, θα επιστρέφω να το προσθέτω στον αντίστοιχο μήνα. Ελπίζω να καλύψω με γεγονότα όλες τις ημέρες του έτους με αποτέλεσμα να έχω ένα πλήρες ημερολόγιο του Αγώνα το οποίο, ευελπιστώ να εκδώσω.
Η καταγραφή παρουσιάζεται ανά 10ήμερο. Αυτό είναι το πρώτο του Αυγούστου.
______________________
Αύγουστος 1821: Επιθέσεις συνεχείς Τούρκων στους επαναστάτες στα Σφακιά της Κρήτης.
______________________
1 Αυγούστου:
1821: Εξεδόθη η πρώτη έντυπη εφημερίδα στην Καλαμάτα υπό τον τίτλο: «Σάλπιγξ Ελληνική».
1831: Ο Μιαούλης πυρπόλησε πλοία του εθνικού στόλου στον Πόρο, πράξη που όχι μόνον κηλίδωσε το ένδοξο όνομά του, αλλά και τον Αγώνα τον ίδιο. Για την Ιστορία αναφέρω:
Στις 11 Ιανουαρίου 1828 έφθασε στο Ναύπλιο ο Καποδίστριας. Από την αρχή της διακυβέρνησής του έδειξε πως ήταν συγκεντρωτικό, μεθοδικό και έμπειρο περί της κρατικής οργάνωσης άτομο και θα εφάρμοζε συγκεντρωτική πολιτική – με ό,τι αυτό συνεπαγόταν- στην προσπάθειά του από το χάος και τον πολιτικό λαβύρινθο να δημιουργήσει οργανωμένο κράτος. Έτσι, τα παγιωμένα προνόμια των μεγάλων οικογενειών των προκρίτων και των ισχυρών οπλαρχηγών που είχαν αποκτήσει πολιτική ισχύ, κύρος και δόξα κατά την διάρκεια του Αγώνα θίχθηκαν, ενώ παράλληλα μειώθηκε η ισχύς των δυο άλλων κομμάτων, του “Αγγλικού” και του “Γαλλικού”.
Σύντομα σχηματίστηκε ισχυρή αντιπολίτευση με κύριες συνιστώσες τους Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς υπό τον Ιωάννη Κωλέττη (μετέπειτα “γαλλικό” κόμμα), τους Μανιάτες που καθοδηγούνταν από την οικογένεια του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και τέλος την Ύδρα του Κουντουριώτη (μετέπειτα “αγγλικό κόμμα) που ήταν η πλέον ισχυρή αντικυβερνητική εστία. Το κοινό αίτημα της αντιπολίτευσης ήταν να λειτουργήσει ξανά το σύνταγμα της Τροιζήνας και να εκλεγούν πληρεξούσιοι για μια νέα εθνοσυνέλευση. Ουσιαστικά ο Καποδίστριας είχε απομονωθεί πολιτικά αλλά είχε ως βασικούς συμμάχους τους ισχυρότερους οπλαρχηγούς της Πελοποννήσου όπως τον Κολοκοτρώνη και τον Νικηταρά αλλά και τις Σπέτσες με τον Κανάρη. Το 1830 η αντιπαράθεση Καποδίστρια – “Συνταγματικών” γινόταν σταδιακά όλο και πιο έντονη. Ο Κανάρης συνέλαβε και φυλάκισε τον Πετρόμπεη, ως βασικό υποκινητή μανιάτικης εξέγερσης, οι Υδραίοι στασίασαν δημιουργώντας 7μελή τοπική επιτροπή, Αγγλία και Γαλλία υπογείως υπέθαλπαν τους αντικυβερνητικούς κι ο Καποδίστριας αν και έχανε «έδαφος» αποφάσισε να μη μείνει αδρανής. Με πολιτική ευφυΐα εξασφάλισε την έστω τυπική στήριξη των τριών Μεγάλων Δυνάμεων, κι όταν ανάθεσε στον Κανάρη να επαναεξοπλίσει τα πλοία του Ελληνικού στόλου που τότε βρίσκονταν αγκυροβολημένα στο Πόρο, οι ιστορικά αμφιλεγόμενοι Ορλάνδος, Κουντουριώτης κ.λ.π. της Ύδρας, επιφόρτισαν τον Αντώνη Κριεζή να καταλάβει τα πλοία που ναυλοχούσαν στον Πόρο. Τα πολλά γεγονότα που επακολούθησαν, οι εμπλοκές των Μεγάλων Δυνάμεων, η εσκεμμένη καλλιέργεια Â διχόνοιας, οδήγησαν τον εγκαταλειμμένο από τους υποκινητές Μιαούλη να ανατινάξει το δίκροτο “ΕΛΛΑΣ” με τα 64 πυροβόλα, την κορβέτα “ΎΔΡΑ”, ενώ άναψε το φυτίλι και στο ατμοκίνητο “ΚΑΡΤΕΡΙΑ” το οποίο σώθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή χάρη σε ένα απλό ναύτη, Â στον μυκονιάτη Γεώργιο Γαλασίδη και σε έναν στρατιώτη που κολύμπησαν κι οι δυο και απενεργοποίησαν τα φυτίλια με κίνδυνο της ζωής τους.
Αυτά για την τραγική ιστορική σελίδα της διχόνοιας και του εαυτο-μίσους (ας μου επιτραπεί αυτό το πλάσιμο λέξης) της ράτσας μας.
2 Αυγούστου:
1824: Γέννηση στη Λευκάδα του Αριστοτέλη, γιου του Ιωάννη Βαλαωρίτη και της Κεφαλλονίτισσας Αναστασίας Τυπάλδου Φορέστη. Ο ποιητής του «Φωτεινού» και ο επικός υμνητής του 1821 πέθανε στις 24 Ιουλίου 1879.
1824: Ο ελληνικός στόλος απέτρεψε τον τουρκικό να κάνει απόβαση στη Σάμο.
3 Αυγούστου:
1789: Ο Λάμπρος Κατσώνης καταναυμάχησε μεταξύ Τζιάς και Μακρονήσου με έξη τουρκικά πλοία.
1823: Ο Μπάϋρον έφθασε στο Αργοστόλι.
1824: Στις Στήλες του Ολυμπίου Διός δύναμη από 600 ιππείς του Ομέρ πασά, αφού ξεκίνησαν από το στρατόπεδο του Καπανδριτίου, ενήργησαν έφοδο κατά της Αθήνας. Ο Ομέρ πασάς ηττήθηκε και αποσύρθηκε με σοβαρές απώλειες στην Εύβοια.
1826: Η πόλη των Αθηνών παραδόθηκε στον Κιουταχή και στους 5.000 άνδρες του. Η άλωσή της πραγματοποιήθηκε μέσω ρηγμάτων στα τείχη κι ειδικά ενός μεγάλου ρήγματος κοντά στη Μενιδιάτικη Πόρτα. Ο Μακρυγιάννης, ο οποίος πάλεψε με τους άνδρες του στην άμυνα των οχυρώσεων, διηγείται: «Και με διόριοαν μ’ άλλους δύο Αθηναίους τον Συμεών Ζαχαρίτζα και Νερούτζον Μετζέλο και ήμαστε μ’ ανθρώπους εις τα τείχη της πόλεως- και πολεμούσαμεν νύχτα και ημέρα τριάντα τέσσερες ημέρες. Ο Κιτάγιας χάλαγε τα τείχη με κανόνια κ’ εμείς φκειάναμεν. Και καταφανιστήκαμεν εις τον σκοτωμόν και πληγωμόν. Μίαν αυγή, μίαν ώρα να φέξη, αφού γκρέμισε σε πολλά μέρη της πόλεως τα τείχη και δεν μας άφιναν τα κανόνια τ’ ακατάπαυστα να μερεμετίσουμεν τα τείχη, τότε μπήκαν οι Τούρκοι – τους μέθυσε πρώτα με ρούμι και μπήκαν από τρεις μεριές. Κι ανακατωμένοι με τους Τούρκους πήγαμε πολεμώντας ως το κάστρον». Το κάστρο που αναφέρει ο Μακρυγιάννης ήταν η τειχισμένη Ακρόπολη, το ύστατο οχυρό της πόλης των Αθηνών. Εκεί οι άνδρες του Γκούρα με αυτόν επικεφαλής παρέμειναν πολιορκούμενοι από τον Κιουταχή επί δέκα περίπου μήνες. Μαζί με τον Γκούρα ήταν και «…τα σώματα του Γερασίμου Φωκά και Διονυσίου Ευμορφόπουλου… και άλλων Κεφαλλήνων και Ιθακησίων, … υποχωρήσαντες εγκλείονται, υπερασπισταί σθεναροί, εντός της Ακροπόλεως και πολιορκούνται έκτοτε εντός αυτής υπό των τουρκικών δυνάμεων από των αρχών του Αυγούστου 1826 μέχρι και της παραδόσεώς των» «… ευρίσκονται πολιορκούμενοι εντός της Ακροπόλεως, έξω της οποίας και προς υπεράσπισίν της δρα το στρατόπεδον Ελευσίνος, του οποίου επίλεκτον τμήμα είναι το Επτανησιακόν σώμα. Το σώμα αυτό, μετ’ άλλων σωμάτων έχον συν τοις άλλοις ηγέτας και εκλεκτούς αρχηγούς τους Κεφαλλήνας Στέλιον Συνοδινόν και Μενέλαον Δρακόπουλον…». Ο τελευταίος σκοτώθηκε στο Καματερό Αττικής σε μάχη με τους Τούρκους.
4 Αυγούστου:
1822: Ο Χασάν πασάς κατέστρεψε ολοκληρωτικά τον Θέρισσο και του Λάκκους στην Κρήτη μετά από γενναία αντίσταση των ολιγάριθμων υπερασπιστών τους.
1827: Οι πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων ζήτησαν με έγγραφό τους προς την Πύλη τον τερματισμό των εχθροπραξιών στο Μοριά. Το αίτημά τους απορρίφθηκε.
1829: Ο Καποδίστριας δήλωσε με έγγραφό του προς την εθνική Συνέλευση του Άργους πως δεν δέχεται καμμιά χορηγία και δεν επιθυμεί «να εγγίση μέχρι και οβολού τα δημόσια χρήματα προς ιδίαν του χρήσιν».
1865: Με Βασιλικό Διάταγμα καθιερώθηκε ο Ύμνος προς την Ελευθερία του Διονυσίου Σολωμού ως Εθνικός Ύμνος. Ο ύμνος εμελοποιήθηκε από τον Νικόλαο Χαλκιόπουλο (Μάντζαρο).
5 Αυγούστου:
1824: Ο τουρκικός στόλος νικήθηκε από τον ελληνικό στο στενό της Μυκάλης. Πραγματοποιήθηκαν τέσσερις ναυμαχίες μεταξύ 1ης και 5ης Αυγούστου. Στην 4η κατά σειρά, διακρίθηκε ιδιαίτερα ο Κανάρης που πυρπόλησε φρεγάτα εν κινήσει. Το παράδειγμα του ψαριανού ήρωα μιμήθηκαν κι οι άλλοι δυο πυρπολητές Ματρώζος και Βατικιώτης που έκαψαν δυο άλλα μικρότερα πλοία. Ο καπουδάν πασάς βλέποντας την καταστροφή του στόλου του, αποχώρησε κι έτσι ματαιώθηκε η απόβασή του στη Σάμο.
1826: Νίκη του Γ. Καραϊσκάκη στο Χαϊδάρι κατ’ αυτήν την πρώτη μάχη όπου είχαν παραταχθεί δυνάμεις υπό τον Φαβιέρο και τον Κριεζιώτη. Το Επτανησιακό σώμα στο στρατόπεδο της Ελευσίνας υπό τους Κεφαλλονίτες Στέλιο Συνοδινό και Μενέλαο Δρακόπουλο «…θα λάβη ενεργόν μέρος εις τας κατά του Κιουταχή μάχας του Χαϊδαρίου την 5ην, 8ην και 9ην Αυγούστου 1826, θα επιδείξη δε κατά τας μαρτυρίας, απαράμιλλον ανδρείαν, ηρωισμόν και καταφρόνησιν εις τον θάνατον. Μεταξύ δε των διαπρεψάντων ανδρών, ως και των ανδρών των άλλων σωμάτων, θα διακριθή ιδιαιτέρως ο εκ Φαρακλάτων Παρασκευάς Κοντόπουλος, ο οποίος ορμήσας κατά του πρώτου σημαιοφόρου του Κιουταχή θα φονεύση αυτόν, θα του αρπάξη την σημαίαν και θα τύχη επαινετικής ιδιαιτέρας ανταμοιβής παρά του Καραϊσκάκη, του Φαβιέρου και της διοικήσεως του αγώνος…». Οι Τούρκοι εγκατέλειψαν στο πεδίο της μάχης 200 νεκρούς, δυο σημαίες και μεγάλες ποσότητες πολεμοφόδια. Για την ιστορία αναφέρω πως ο Παρασκευάς Κοντόπουλος που όρμησε, πάλεψε με τα χέρια και σκότωσε τον Γιουρούκ μπαϊρακτάρ παίρνοντάς του τη σημαία, σκοτώθηκε λίγο αργότερα σε μάχη που έλαβε χώρα στην Πλάκα, κάτω από την Ακρόπολη.
6 Αυγούστου:
1821: Οι Τούρκοι νίκησαν τους Έλληνες στον Αλμυρό στην Κρήτη. Αιχμαλώτισαν πολλά γυναικόπαιδα.
1865 (/18 Αυγούστου): Πέθανε στην Αίγινα και ετάφη με μεγάλες τιμές ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος σε ηλικία 74 ετών. Η επαναστατική/ πολιτική δραστηριότητά του δεν ήταν μόνον απότοκος του φιλοαγγλισμού του. Ορισμένες φορές ήταν καρπός ώριμης στάθμισης των πραγμάτων. Το 1825 σε μια πολύ κρίσιμη για τους Έλληνες στιγμή που η απειλή του Ιμπραήμ ήταν άμεση και πιεστική, συντόνισε τη μεταστροφή προς την Αγγλική προστασία. Ο Μαυροκορδάτος γνώριζε πως οι Άγγλοι δανειστές θα έχαναν τα χρήματα του δανείου που είχαν ήδη δώσει προς την επαναστατημένη Ελλάδα κι έτσι δεν συνέφερε να σβήσει η ελληνική εξέγερση. Ο Γέρος του Μωριά ήταν στη φυλακή τότε και η κυβέρνηση (αγγλόφιλου) Κουντουριώτη, (γαλλόφιλου) Κωλέττη, Μαυροκορδάτου δίσταζε να του δώσει αμνηστία. Όμως η πίεση τού λαού που γινόταν κάθε ημέρα και πιο έντονη, η ανοιχτή βοήθεια των Γάλλων προς τον Μωχάμετ Άλυ, και απειλητική παρουσία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, ανάγκασαν την Κυβέρνηση να τον αποφυλακίσει χωρίς όρους και προϋποθέσεις στις 17 Μαΐου 1825 με διάταγμα Γενικής Αμνηστίας.
7 Αυγούστου:
1822: Ο Κολοκοτρώνης συνέτριψε τα υπολείμματα της στρατιάς του Δράμαλη στο Κιάτο και στο Βασιλικό Κορινθίας.
1825: Ελληνικά πλοία μετέφεραν νέες ενισχύσεις στο Μεσολόγγι και ο Κίτσος Τζαβέλας και ο Κ. Φωτομάρας με τα παλικάρια τους ενίσχυσαν την άμυνά του.
1825: Μάχη στου Ίσαρη (ποταμού) στην Αρκαδία. Έλληνες εναντίον Αλβανών και Αιγυπτίων υπό τον Ιμπραήμ σε αυτήν την όχι και τόσο γνωστή μάχη που ανήκει, ωστόσο, στις λαμπρές σελίδες της ιστορίας μας. Επικρατεί ασάφεια ως προς τον ακριβή χρόνο τέλεσής της. Ο Σπ. Τρικούπης αναφέρει γενικά τον Ιούλιο του 1825, ενώ ο Φωτάκος την 7η Αυγούστου.
8 Αυγούστου:
1822: Ήττα των υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη Ελλήνων στους Μύλους.
1827: Λήξη της θητείας του Γεωργίου Κάννινγ ως Πρωθυπουργού και Υπουργού Οικονομικών. Εξελέγη με το κόμμα των Τόρρυς.
1867: Οι Κρήτες συνέτριψαν τις δυνάμεις του Ομέρ πασά στη θέση Καβαλλαράς στο Μεράμπελλο.
8-9 Αυγούστου:
1823: Μάχη στο Κεφαλόβρυσο στο Καρπενήσι που θεωρείται ως το σημαντικότερο πολεμικό γεγονός του 1823. Στη μάχη αυτή σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης που είχε εισβάλλει με τους 450 Σουλιώτες του στο εκεί στρατόπεδο των Τούρκων κι είχε προκαλέσει σε αυτούς μεγάλες καταστροφές. Οι Σουλιώτες μέτρησαν 60 νεκρούς και οι Τούρκοι 800. Οι Έλληνες αισθάνθηκαν τον χαμό του Μπότσαρη ως εθνική συμφορά, και οι Τούρκοι πανηγύρισαν με κανονιοβολισμούς.
9 Αυγούστου:
1821: Οι Τούρκοι παρέδωσαν με συνθήκη το φρούριο του Νεόκαστρου. Κατά την πολιορκία του διακρίθηκε ο Γεώργιος Τυπάλδος Κοζάκης, αδελφός του συνεπώνυμου μεγαλοσχήμονος κληρικού του Αργοστολιού. Επίσης από τους επικεφαλής του στρατιωτικού σώματος Κεφαλλήνων και άλλων Επτανησίων ήταν και οι Σπυρίδων Αμπατιέλος, Ευάγγελος, Δανιήλ και Ηλίας Πανάς (Καπισής).
Στις 18 Μαΐου, το φρούριο είχε αποκλειστεί και από τη θάλασσα, καθώς κατέπλευσαν στον κόλπο του Ναυαρίνου δύο πλοία από τις Σπέτσες. Η αναχώρηση των Λαλαίων Τουρκαλβανών, και οι επανειλημμένες ήττες των Τούρκων της Τριπολιτσάς στέρησαν κάθε ελπίδα βοήθειας από τους πολιορκημένους. Έτσι, στα τέλη Ιουνίου 1821, η κατάσταση έγινε για αυτούς τόσο αφόρητη που αναγκάστηκαν να ζητήσουν βοήθεια από τους Τούρκους της Μεθώνης. Προσπάθειες όμως να βοηθηθούν απέβησαν άκαρπες. Το επισιτιστικό πρόβλημα έγινε σοβαρότατο και τους υποχρέωσε να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με τους Έλληνες. Επειδή δεν εμπιστεύονταν τους Έλληνες αρχηγούς που τους πολιορκούσαν, ο Δημήτριος Υψηλάντης έστειλε ως πληρεξούσιό του τον Γεώργιο Τυπάλδο Κοζάκη. Οι πολιορκητές και η Πελοποννησιακή Γερουσία αντέδρασαν στην αποστολή του Τυπάλδου και η δεύτερη διόρισε τον Νικόλαο Πονηρόπουλο ως «συμπράκτορά» του. Στη συνέχεια, με τέχνασμα κατάφεραν να απομακρύνουν προσωρινά τον Τυπάλδο από την περιοχή και να έρθουν οι ίδιοι (ο επίσκοπος Μεθώνης, Ναυαρίνου και Νεοκάστρου Γρηγόριος, ο Πονηρόπουλος, ο Μαυρομιχάλης και άλλοι αρχηγοί) σε συμφωνία με τους Τούρκους. Το συμφωνητικό παράδοσης, που υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου, όριζε τη μεταφορά των παραδοθέντων στην Τύνιδα. Την επόμενη ημέρα όμως (8 Αυγούστου), οι πολιορκημένοι δοκίμασαν έξοδο η οποία προκάλεσε μικρή, αλλά φονική, μάχη όπου σκοτώθηκε ο Κωνσταντίνος Πιερράκος Μαυρομιχάλης. Στις 9 Αυγούστου άρχισε η παράδοση των πολιορκημένων. Οι Έλληνες, με πρόφαση τον θάνατο του Μαυρομιχάλη, ξεκίνησαν επεισόδια τα οποία κατέληξαν σε γενική άγρια σφαγή των Τούρκων. Οι επακόλουθες προσωπικές αντιζηλίες των Ελλήνων αρχηγών οδήγησαν σε εσωτερικές συγκρούσεις ενώ τα λάφυρα και τα πυρομαχικά, τα μοιράστηκαν μεταξύ τους, χωρίς να μείνει κάτι για τον κοινό Αγώνα. Τα αποτελέσματα όμως της παράδοσης του φρουρίου του Νεοκάστρου ήταν σημαντικά για την όλη έκβαση της επανάστασης καθώς αποδεσμεύτηκε σημαντικός αριθμός ενόπλων αγωνιστών Ελλήνων και παράλληλα είχε εξουδετερωθεί αρκετή υπολογίσιμη τουρκική δύναμη.
1825: Τρία ελληνικά πλοία υπό τον σπετσιώτη Ναύαρχο Γ. Ανδρούτσο μετέφεραν από την Μονεμβασία και αποβίβασαν στον Κίσσαμο εκστρατευτικό σώμα από 2.400 άνδρες υπό τους Εμμανουήλ Αντωνιάδη και Δημήτριο Φωκά Καλέργη με σκοπό να ενισχυθεί η επανάσταση στο νησί. Μέσα σε λίγες ώρες οι επαναστάτες κατέλαβαν με ξαφνική έφοδο τα φρούρια της Γραμβούσας και του Κισσάμου και απομάκρυναν από την περιοχή 2.000 Τούρκους υπό τον Μουσταφάμπεη.
1828: Υπεγράφη ανάμεσα στην Αγγλία και τον Μωχάμετ Άλυ της Αιγύπτου η Σύμβαση της Αλεξάνδρειας, με την οποία καθορίστηκε ο τρόπος εκκένωσης της Πελοποννήσου από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ.
10 Αυγούστου:
1782: Γεννήθηκε ο Τσάρλς Τζέϊμς Νέιπιερ, τοποτηρητής Κεφαλληνίας, γνήσιος φιλοκεφαλλονίτης και φιλέλληνας (χωρίς εισαγωγικά οι λέξεις αυτές. Ακολουθούν σχετικά με τον «φιλελληνισμό» και τους «φιλέλληνες» κείμενα, καθώς και με τον Νέιπιερ).
1821: Στην Τρίπολη Αρκαδίας δόθηκε η μάχη της Γράνας (οχυρωματική τάφρος που είχε ανοιχτεί με διαταγή του Κολοκοτρώνη για να ανακόψει τον δρόμο των Τούρκων προς τα Καλάβρυτα). Έληξε με την πλήρη νίκη των Ελλήνων και σήμανε την τελική φάση της πολιορκίας που οδήγησε στην πτώση της Τριπολιτσάς. Για τη μάχη αυτή έγραψε ο Κολοκοτρώνης για τους Επτανησίους πως μάχονταν ηρωϊκά και αντιμετώπιζαν σαρκάζοντας τον εχθρό καθώς πυροβολούσαν όρθιοι.
1822: Νίκη των Ελλήνων στον Προφήτη Ηλία στον Αετό Ξηρομέρου. Η μάχη αυτή ήταν καθοριστική γιατί σώθηκε η Επανάσταση στη Δυτική Στερεά. Διεξήχθη μεταξύ των 4.000 (αλλού αναφέρονται 3.000) Τουρκαλβανών υπό τον Ρεσίτ Πασά Κιουτάγια (Κιουταχή) και των ελληνικών δυνάμεων με 760-780 περίπου άνδρες, με επικεφαλής τον στρατηγό Γεώργιο Νικολού Βαρνακιώτη (Βάρνακα) συνεπικουρούμενο με τους: Θεόδωρο Γρίβα (Βόνιτσα), Δήμο Τσέλιο (Ζάβιτσα), Δημήτρη Παλιογιάννη (Βάτος), Γιάννη Τσαούση (Πλαγιά), Γιαννάκη Σουλτάνη (Μοναστηράκι), Αποστόλη Κουσουρή (Βάρνακας, Βασίλη Χασάπη (Δραγαμέστο), Γιάννη Μπουκουβάλα (Βάλτος), Γαλάνη Μεγαπάνο, Κωνσταντή Βαλιανάκη (Αετός), Νίκο Τσέλιο (Δραγαμέστο), Κωνσταντή Βέρρη (Μύτικα), Κώστα Γεροθανάση (Πρόδρομος). Μαζί τους ήταν και ομάδα Επτανησίων υπό τους Γεράσιμο Φωκά και Γεράσιμο Πανά (Κεφαλλονίτες) και Ευστάθιο Κατσαρό (Λευκάδιοι). Στη μάχη αυτή που ο ιστορικός Απόστολος Βακαλόπουλος αποκαλεί τιτανομαχία, σκοτώθηκαν 156 Τούρκοι -με λεία για τους Έλληνες αναρίθμητα λάφυρα-, οι δε απώλειες των αγωνιστών ήταν μηδαμινές, μετρούμενες σε 5 νεκρούς Ξηρομερίτες και σε αντίστοιχους περίπου μικροτραυματισμούς. Η μάχη αυτή ήταν καθοριστική γιατί σώθηκε η Επανάσταση στη Δυτική Στερεά ο δε Κιουταχής υποχώρησε προς το Λουτράκι Ξηρομέρου.
Ευρυδίκη Λειβαδά
Εικόνα: Ο Αύγουστος είναι ο μήνας όπου στις μάχες που δόθηκαν έχουμε συνεχή και άκρως επαινετική παρουσία Κεφαλλήνων και Ιθακησίων.
9-10 Αύγουστου 1822: Επτανήσιοι αγωνιστές υπό τους Γεράσιμο Φωκά και Γεράσιμο Πανά με εθελοντές Κεφαλλονίτες, και υπό τον Λευκάδιο Ευστάθιο Κατσαρό με τους δικούς του άνδρες, αντιμετώπισαν μέσα σε 24 συνεχείς ώρες με γενναιότητα τον Κιουταχή στον Αετό Αιτωλοακαρνανίας στη γνωστή ως μάχη στο Ξηρόμερο που σηματοδότησε την οριστική νίκη της Δυτικής Στερεάς.